S P R A W O Z D A N I E
Towarzystwa Opieki nad Zabytkami
za 2005 rok


Towarzystwo Opieki nad Zabytkami jest organizacją pożytku publicznego zarejestrowaną przez Sąd Rejonowy dla Miasta Stołecznego Warszawy XIX Wydział Gospodarczy pod nr KRS 0000131582, NIP 526-17-31-923, REGON: 000802685



ZARZĄD GŁÓWNY I PREZYDIUM

I Sprawy organizacyjne
1.Władze Towarzystwa
Władze statutowe Towarzystwa pracowały w składzie: Prezes - dr Marian Sołtysiak; wiceprezes - dr Róża Krzywobłocka - Laurów; wiceprezes ds. współpracy zagranicznej - dr inż. arch. Danuta Kłosek-Kozłowska; wiceprezes ds. zabytkowych cmentarzy - dr Tadeusz Rudkowski; skarbnik - mgr Jan Jagielski; sekretarz - Regina Madej-Janiszek; członek Prezydium - mgr inż. arch. Maria Sarnik-Konieczna; oraz członkowie Zarządu Głównego- mgr Andrzej Danowski, mgr Jacek Wysocki, mgr Wiesław Kaczmarek, mgr Stanisław Szpilewski, mgr Tadeusz Rogoża, mgr Dariusz Walerjański.
2. Posiedzenia Zarządu i Prezydium
W okresie sprawozdawczym Zarząd Główny odbył jedno posiedzenie plenarne (16.04.2005 r.) a Prezydium ZG 18 posiedzeń protokołowanych (13.01., 27.01., 3.02., 10.02., 24.02, 10.03., 31.03., 28.04, 12.05., 2.06., 16.06., 30.06., 14.07., 15.09., 27.10., 10.11., 24.11. i 15.12.2005 r.).
W 2005 r. Zarząd Główny podjął 8 uchwał, na mocy których
- zatwierdził sprawozdanie finansowe i bilans za 2004 rok;
- zatwierdził merytoryczne sprawozdanie z działalności ZG i Oddziałów za 2004 rok;
- wprowadził zmiany w Regulaminie działania Oddziałów i Kół TOnZ;
- wprowadził zmiany w Regulaminie Prezydium ZG TOnZ;
- przyjął sposób i tryb realizacji uchwał IX Walnego Zebrania Delegatów TOnZ;
- powołał Samodzielne Koło TOnZ z siedzibą w Kołobrzegu;
- powołał Oddział TOnZ w Bytowie;
- udzielił zgody dla Zarządu Oddziału w Kazimierzu Dolnym na podjęcie starań o uzyskanie osobowości prawnej.
Prezydium podjęło 13 uchwał, które dotyczyły:
- udzielenia pełnomocnictw dla władz Oddziałów: Podhalańskiego w Zakopanem, w Poznaniu, Śląskiego w Bytomiu, w Bytowie do zawierania umów i rozliczania ich;
- upoważnienia Andrzeja Kaszubkiewicza - Prezesa Oddziału TOnZ w Poznaniu do wystąpienia jako strona przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie;
- przyjęcia w poczet członków TOnZ 18 osób, które stanowią komitet założycielski Oddziału TOnZ w Białej Podlaskiej;
- przeznaczenia funduszy uzyskanych z odpisów 1% z podatków na rzecz organizacji pożytku publicznego na reperację zniszczonej podczas wichury rzeźby parkowej w Łazienkach Królewskich w Warszawie "Tankred i Klorynda" (wg proj. F. Lazzariniego).
3. Inne działania organizacyjne
a) Nadal trwa proces sądowy dotyczący roszczeń Towarzystwa o zwrot nakładów finansowych na remont willi Struvego. W rozprawach sądowych uczestniczy przedstawiciel Zarządu Głównego. Pełnomocnikiem ZG jest Witold Straus. TOnZ w sądzie reprezentuje mec. Marek Szczygieł.
b) Udzielono poparcia Oddziałowi TOnZ w Czersku w staraniach o przejęcie w użytkowanie Zamku Książąt Mazowieckich w Czersku, który zgodnie z decyzją Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej stał się własnością Gminy Góra Kalwaria. W związku z uzasadnionymi obawami, że skomunalizowanie tej nieruchomości spowoduje dalszą degradację zabytku Prezydium Zarządu Głównego i Zarząd Oddziału w Czersku spotkali się na nadzwyczajnym posiedzeniu, na którym dyskutowano ewentualne zaskarżenie decyzji komisji uwłaszczeniowej do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zdecydowano nie zaskarżać tej decyzji, ale wystąpić do Wojewody Mazowieckiego z prośbą o rozważenie możliwości odwołania się od niej. Uzyskano też zapewnienie Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, że będzie przyglądał się wszelkim działaniom podejmowanym na terenie tego obiektu przez władającą nim Gminę Miasta Góra Kalwaria i nie zezwoli na jakiekolwiek przedsięwzięcia, które mogą zagrozić temu zabytkowi;
c) Wystąpiono do Wojewody Mazowieckiego oraz Prezydenta Płocka z poparciem starań Konserwatora Zabytków w Płocku o zachowanie jego siedziby w Baszcie Gotyckiej, o której zwrot wystąpiła Gmina Żydowska;
d) Podobnie jak w latach ubiegłych w 2005 roku dużo czasu i energii części Prezydium z Prezesem na czele pochłonęło ubieganie się o środki na działalność, tj. na dofinansowanie wydawania "Spotkań z Zabytkami" i książek, na organizację odczytów, na imprezy popularyzatorskie, takie jak Europejskie Dni Dziedzictwa oraz obchody jubileuszu 100-lecia TOnZP. W związku ze zmianami zasad składania wniosków o dofinansowanie z urzędów centralnych uzyskanie funduszy z tego tytułu stało się trudniejsze lub w niektórych sytuacjach niemożliwe. Dla zapewnienia ciągłości miesięcznika "Spotkania z Zabytkami" podjęto inicjatywę wydawania numerów monograficznych poświęconych poszczególnym miastom i finansowanych przez urzędy terenowe i samorządy. Prezydium czyniło też starania w zakresie zdobycia wiedzy na temat uzyskania dotacji z funduszy europejskich. Wiceprezes Towarzystwa dr Róża Krzywobłocka - Laurów brała udział w konferencji zorganizowanej przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego Nowe możliwości finansowania projektów z zakresu kultury - Mechanizm Finansowy Europejski Obszar Gospodarczy (EOG) i Norweski Mechanizm Finansowy. Z powodu zbyt krótkiego czasu nie przystąpiono do przetargu ogłoszonego przez Radę Europy na funkcję biura łącznikowego oraz koordynatora Europejskich Dni Dziedzictwa w roku 2006. Przygotowywane są materiały do wniosku przetargowego na rok 2007;
e)Na wniosek Oddziału TOnZ w Łodzi wystąpiono do Prezesa PTTK z prośbą o zwolnienie Oddziału z opłat za wynajem lokalu oraz z propozycją odbudowy obustronnej współpracy;
f) Zarząd Główny TOnZ wyraża zaniepokojenie brakiem aktywności Oddziałów w zakresie przystosowania się do nowych warunków ekonomicznych w kraju;
g) Kilka Oddziałów notorycznie nie przesyła sprawozdań rocznych merytorycznych i finansowych, nie wykazują też żadnej działalności finansowej. Nie wszystkie oddziały informują o obowiązkowych corocznych walnych zebraniach członków. Sytuacja ta zmusza do głębokiego zastanowienia się nad taktyką działania Towarzystwa.
4. Zatrudnienie
W 2005 r. nie było zmian w zatrudnieniu w Biurze ZG i Oficynie Wydawniczej TOnZ, stan na koniec roku był następujący:
Biuro ZG - 2 etaty (główna księgowa i st. księgowa-kasjer)
Oficyna Wydawnicza - 2,5 etatu (dyrektor-0,5 etatu pełniący jednocześnie obowiązki dyrektora biura ZG TOnZ), redakcja "Spotkań z Zabytkami" - 2 etaty).
Prace administracyjne, promocja i dystrybucja wykonywane są na doraźne zlecenia, ale w największej części społecznie.
5. Jubileusze
- W 2006 r. rozpoczęto przygotowania do obchodów jubileuszu 100-lecia Towarzystawa Opieki nad Zabytkami Przeszłości, którego TOnZ jest kontynuatorem. Obchody przygotowywane są we współpracy z Muzeum Historycznym m.st. Warszawy, Instytutem Sztuki PAN, Krajowym Ośrodkiem Badań i Dokumentacji Zabytków, z Oddziałem Warszawskim TonZ, Zamkiem Królewskim w Warszawie, Teatrem Wielkim w Warszawie i innymi. Powołano Komitet Honorowy Jubileuszu a patronatu honorowego udzielił Prezydent RP Lech Kaczyński;
- Wystosowano listy gratulacyjne z okazji jubileuszu stulecia Muzeum Okręgowego w Łowiczu oraz czterdziestolecia ICOMOS;
- Przedstawiciele Prezydium ZG TOnZ uczestniczyli w uroczystości dziewięćdziesiątych urodzin Członka Honorowego TOnZ Eugeniusza Ajewskiego. Uroczystości zorganizowane przez Oddział Warszawski odbyły się w Pałacu Szustra w Warszawie.
6. Nagrody
- Towarzystwo Opieki nad Zabytkami zostało wytypowane przez ICOMOS z inicjatywy prof. Zygmunta Świechowskiego do odznaczenia medalem Europa Nostra;
- Na prośbę Stowarzyszenia Konserwatorów Zabytków wytypowano miesięcznik "Spotkania z Zabytkami" oraz pracę dyplomową przygotowaną w Wyższej Szkole Humanistycznej w Pułtusku do nagrody za pracę w dziedzinie ochrony zabytków.
7.Współpraca z instytucjami i organizacjami
a) TOnZ współpracowało z licznymi organizacjami społecznymi i zawodowymi, takimi jak ICOMOS, ICOM, Stowarzyszenie Konserwatorów Zabytków, Towarzystwo Urbanistów Polskich, Stowarzyszenie Architektów Polskich, PTTK, Stowarzyszenie Historyków Sztuki;
b) kontynuowano współpracę TOnZ z instytucjami państwowymi, uczelniami i muzeami w zakresie działalności naukowej i popularyzatorskiej (Krajowy Ośrodek Badań i Dokumentacji Zabytków, Wyższa Szkoła Humanistyczna w Pułtusku, Instytut Sztuki PAN, Muzeum Historyczne m. st. Warszawy, Zamek Królewski w Warszawie).
II Realizacja zadań merytorycznych
1.Interwencje w sprawie ochrony zabytków
- Prowadzono rozmowy z Mazowieckim Konserwatorem Zabytków w sprawie wniosku państwa Sobańskich o wpisanie do rejestru zabytków cukrowni i otoczenia pałacu w Guzowie. Generalnie Towarzystwo popiera ten wniosek, mimo że z uwagi na rozległość terenu jest on trudny do objęciem go wpisem do rejestru w zaproponowanych granicach;
- Badano sprawę zagrożonej więźby dachowej Arsenału we Wrocławiu. Zgodnie z opinią Departamentu Architektury i Rozwoju Urzędu Miejskiego we Wrocławiu oraz Miejskiego Konserwatora Zabytków obiekt jest pod kontrolą, a wszelkie uszkodzenia są sukcesywnie remontowane;
- Interweniowano w sprawie zagrożonego rozbiórką zabytkowego muru wzdłuż ulicy 3 Maja w Lublinie;
- Wystąpiono do Generalnego Konserwatora Zabytków z poparciem protestów Zespołu Ochrony Dziedzictwa Kulturowego, Oddziału Warszawskiego TOnZ i Stowarzyszenia Historyków Sztuki w sprawie planów nadbudowy kamienicy przy ulicy Próżnej 9 w Warszawie;
- Wystosowano pismo do burmistrza Wołomina w sprawie Domu nad Łąkami Zofii Nałkowskiej zagrożonego budową w jego bliskim sąsiedztwie dużego pawilonu handlowego;
- Zwrócono uwagę na sprawę kontrowersyjnych planów zabudowy kilkunastopiętrowymi punktowcami otuliny zabytkowej Starówki przy Targu Siennym w Gdańsku. Wojewódzki Konserwator Zabytków nie wydał zezwolenia na tę zabudowę, inwestor odwołał się jednak do Generalnego Konserwatora Zabytków, który dotychczas nie zajął stanowiska w tej sprawie;
- Prezydium ZG TOnZ zajęło negatywne stanowisko w sprawie przeprowadzonej we Wrocławiu w kwietniu 2005 roku publicznej aukcji zabytkowych detali architektonicznych oraz zaangażowania w tej sprawie Konserwatora Zabytków m. Wrocławia. Stanowisko to dwukrotnie było publikowane w numerach "Spotkań z Zabytkami " (8.2005 - tekst prezesa ZG TOnZ dr Mariana Sołtysiaka, 10.2005 - tekst wiceprezesa ZG TOnZ dr Tadeusza Rudkowskiego);
- Dzięki wpłatom na specjalne konto TOnZ 1% podatku dochodowego na ratowanie polskich zabytków uzyskano sumę 48.771,03 zł, która została spożytkowana na: restaurację i przeniesienie zabytkowej figury koronacji NMP w Zakopanem; odtworzenie zniszczonego przez burzę pomnika Tankreda i Kloryndy autorstwa F. Lazzariniego w Łazienkach Królewskich w Warszawie (zakończenie prac w 2006 r.); remont konserwatorski dwóch XIX-wiecznych pomników nagrobnych na Cmentarzu Ewangelicko-Augburskim w Warszawie (rodzina Szulców i Sztarków); druk Bibliografii "Spotkań z Zabytkami" za lata 2000-2004.
2. Działalność w zakresie edukacji i popularyzacji
a) Szkolenia i warsztaty
- Z inicjatywy Komisji Edukacyjnej przy ZG TOnZ pod kierunkiem Małgorzaty Smoły i we współpracy z nią zorganizowano dwuczęściowy Pilotażowy Program Edukacyjny Ochrona zabytków w szkole mazowieckiej skierowany do nauczycieli.
Program składał się z dwóch części:
a) Konferencja panelowa, dn.18 listopada 2005 r.
Zabytki są wśród nas - dr Tadeusz Rudkowski
Dlaczego zabytki zasługują na ochronę - dr Tadeusz Rudkowski
Możliwości współdziałania w ochronie zabytków na poziomie poszczególnych grup wiekowych - mgr Maria Zielińska
Miejsce zabytków w wychowaniu obywatelskim i umacnianiu uczuć patriotycznych - mgr Jan Gromnicki
Znaczenie wychowania szkolnego dla ochrony zabytków w Polsce - mgr Małgorzata Smoła, mgr Magdalena Bliźniak
Wykorzystanie zabytków w procesie edukacyjnym ze szczególnym uwzględnieniem nauczania historii, geografii i języka polskiego, pogranicze ochrony zabytków i ochrony przyrody - mgr Maria Markiewicz
b) Warsztaty, dn. 9 grudnia 2005 r. na które złożyły się:
- prezentacja wybranych programów w zakresie wiedzy o ochronie dziedzictwa kultury oraz omówienie projektów scenariuszy lekcji - założenia pakietu edukacyjnego i dyskusja nad założeniami pakietu edukacyjnego pod nazwą "O ochronie zabytków".
W szkoleniu wzięli udział głównie nauczyciele szkół podstawowych (na części wykładowej obecnych było 68 nauczycieli z 54 szkół, na warsztatach - 17 nauczycieli). Na pierwszym spotkaniu w Podchorążówce w Łazienkach Królewskich wręczono przedstawicielom wszystkich szkół uczestniczących w seminarium płytę CD "Dwór Polski". W przygotowaniu są materiały pomocnicze dla uczestników;
- W związku z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z 17 lutego 2005 r. (Dz.Ust. nr 35) nakładającego na właścicieli lub władających nieruchomościami zabytkowymi obowiązek uzyskiwania uprawnień i licencji oraz doskonalenia kwalifikacji zawodowych, opracowano projekt kursu dla użytkowników i administratorów tych nieruchomości, dającego podstawy do ubiegania się o utrzymanie lub zwiększenie odpowiednich uprawnień. Zainteresowano nim Federację Zarządców Nieruchomościami oraz niezrzeszonych użytkowników obiektów zabytkowych.
Dnia 7 grudnia 2005 r. w Ermitażu w Łazienkach Królewskich w Warszawie odbyło się pierwsze seminarium szkoleniowe p.t. Ochrona zabytków w pracy zarządcy nieruchomości zabytkowych. Pomysłodawcą całego przedsięwzięcia był dr Henryk Komorowski.
Program przedstawiał się następująco:
dr T. Rudkowski - Społeczne znaczenie ochrony zabytków
dyr. D. Jankowski - Regulacje prawne dotyczące zabytków w Polsce
mgr Inż. arch. M. Wojtysiak - Z doświadczeń zarządcy nieruchomości
prof. A. Krajewski - O korozji biologicznej drewna
prof. P. Witakowski - Zapobieganie zawilgoceniu budynków zabytkowych
mgr M. Jankowska - Zieleń w otoczeniu zabytków
Przedsięwzięcie to zostało pozytywnie ocenione pod względem merytorycznym, a jego koszty zostały w pełni pokryte wpłatami uczestników.
b) Sesje i konferencje popularno-naukowe
- Przedstawiciele TOnZ uczestniczyli w konferencji na temat Starej Pragi zorganizowanej przez Fundację Stara Praga, która odbyła się w dawnej Wytwórni Wódek Koneser przy ul. Ząbkowskiej w Warszawie;
- Prezes TOnZ dr Marian Sołtysiak wygłosił w ramach prezentacji dotyczącej zagadnienia społecznej ochrony zabytków w ramach Kongresu Konserwatorów w Warszawie referat p.t. Rola organizacji pozarządowych w ochronie dziedzictwa kulturowego w Polsce;
- Przedstawiciele Prezydium wzięli udział w spotkaniu na temat programu Ministerstwa Kultury i Prezydenta Warszawy "Trakt Królewski". Program ten złożony jest z czterech części tzw. koszyków: 1) Centrum Chopinowskie jako centrum koordynacji programu "Trakt" (przygotował Instytut Chopinowski); 2) Warszawa Arte (przygotowało Biuro Kultury przy Prezydencie Warszawy); 3) Polskie święto - tożsamość mieszkańców Warszawy (przygotowało Biuro Promocji Warszawy); 4) Promocja miasta (przygotowało Biuro Sportu i Wypoczynku przy Prezydencie Warszawy).
c) Odczyty
ZG TOnZ w 2005 r. zorganizował następujące odczyty w Łazienkach Królewskich:
- Nowe zabytki w rejestrze zabytków, wpisywać czy nie wpisywać - na przykładzie Pałacu Kultury i Nauki, Marszałkowska Dzielnica Mieszkaniowa
- Zastosowanie nowych technik dokumentacyjnych przy badaniu, dokumentacji i konserwacji zabytków.
(przy współpracy KOBiDZ)
W ramach cyklu wykładów pt. Inspiracje europejskie w zabytkowej architekturze Warszawy wygłoszono:
- prof. dr hab. Mariusz Karpowicz Wpływy włoskie w architekturze Warszawy;
- dr Jakub Sito Wpływy francuskie w architekturze Warszawy;
- dr Jakub Lewicki Wpływy rosyjskie w architekturze Warszawy XIX i XX w.;
- dr Tomasz Grygiel Wpływy Monachium i Berlina w architekturze Warszawy doby historyzmu.
W uzupełnieniu ubiegłorocznego cyklu o rezydencjach historycznych odbyło się spotkanie w Natolinie, w której wzięło udział około 200 osób. Goście wysłuchali wykładu dr. Wojciecha Fijałkowskiego na temat historii tego założenia pałacowo-parkowego oraz zwiedzili pod jego przewodnictwem park. Uczestnicy imprezy mogli zapoznać się z adaptacją starej architektury i połączenia jej z nową zabudową zaprojektowaną dla potrzeb Europe School mieszczącej się w Natolinie.
III Europejskie Dni Dziedzictwa
W roku 2005 Europejskie Dni Dziedzictwa odbywały się one pod ogólnymi hasłami: Pałace, zamki i ogrody. Nowe w starym. Detal w obiekcie zabytkowym. ZG TOnZ udzielił pomocy w formie konsultacji organizatorom tych obchodów w Podkowie Leśnej, w zakresie przygotowania seminarium na temat specyfiki tego miasteczka. Zorganizowano tam niezwykle udaną imprezę pod hasłem "Podkowa Leśna - miasto ogród". Przedstawiciele TOnZ uczestniczyli w konferencji prasowej poświęconej EDD a zorganizowanej przez KOBiDZ na której zreferowali udział TOnZ w obchodach. Oprócz prezesa ZG TOnZ program referowali przedstawiciele Oddziałów TOnZ w Warszawie i w Czersku.
IV Oficyna Wydawniczej Towarzystwa Opieki nad Zabytkami
a) Publikacje:
W roku 2005 Oficyna Wydawnicza TOnZ wydała 4 następujące pozycje książkowe:
- Bibliografia "Spotkań z Zabytkami" 2000-2004, oprac. Ewa A. Kamińska, ISSN 83-88372-23-8, ISBN 0137-222X, 206 stron, format 14 x 20 cm, oprawa: karton;
- Atlas dawnej architektury ulic i placów Warszawy, t. 11, Jarosław Zieliński, ISBN 83- 88372-30-0, 662 stron, il., format: 16 x 24 cm, oprawa: karton lakierowany, seria: Biblioteka Towarzystwa Opieki nad Zabytkami;
- O zabytkach. Opieka, ochrona, konserwacja, praca zbiorowa 19 autorów pod red. Tadeusza Rudkowskiego, ISBN 83-88372-31-9, 256 stron, il., format: 16 x 24 cm, oprawa: karton lakierowany;
- Między tradycją a nowoczesnością. Architektura Lwowa lat 1893-1918, Jakub Lewicki, Oficyna Wydawnicza TOnZ wraz z Wydawnictwem Neriton, ISBN 83-88372-29-7, 590 stron, 425 il. czarno-białych, format: 21 x 30 cm, oprawa twarda.
Promocja i dystrybucja wydawnictw
- Udział w Targach Książki Historycznej w Warszawie w grudniu 2005 r.;
- Reklama w "Ochronie zabytków" i w "Spotkaniach z Zabytkami";
- Wkładki reklamowe z drukiem zamówienia w "Spotkaniach z Zabytkami";
- Pełna informacja na www.zabytki-tonz.pl ;
- Sprzedaż wysyłkowa oraz komisyjna.
b) Miesięcznik "Spotkania z Zabytkami"
W roku sprawozdawczym 2005 cele związane z wydawaniem miesięcznika "Spotkania z Zabytkami" w pełni zostały zrealizowane. Najważniejszym było wydanie, zgodnie z harmonogramem prac i bez jakichkolwiek opóźnień, dwunastu numerów czasopisma, w tym dwóch numerów specjalnych (monograficznych): numeru poświęconego zabytkom Bydgoszczy (numer kwietniowy) oraz numeru przygotowanego w związku z jubileuszem "200 lat warszawskich muzeów" (numer listopadowy), a także jednego numeru o nieco odmiennym charakterze, skierowanego przede wszystkim do młodzieży szkolnej i akademickiej (numer czerwcowy).Także pełniona była konsekwentnie misja miesięcznika - to jest upowszechnianie wiedzy o zabytkach i o potrzebie ich ochrony w sposób budzący zaufanie do pisma i szacunek dla tematyki poprzez utrzymanie merytorycznego i edytorskiego poziomu pisma.
Kontynuowano stałe działy miesięcznika (takie, jak: ZABYTKI W KRAJOBRAZIE, SPOTKANIA NA WSCHODZIE, TO TEŻ SĄ ZABYTKI, ZABYTKI I MŁODZIEŻ, Z WIZYTĄ W MUZEUM i innych) oraz cykle (m.in.: AKCJA DWORY, AKCJA CMENTARZE, AKCJA OGRODY, AKCJA DREWNO a także WIEDZIEĆ WIĘCEJ, ARCHIWUM TAJEMNIC, WOKÓŁ JEDNEGO ZABYTKU), adresowanych do szerokiej rzeszy odbiorców, do tych, którym nie jest obojętny los naszych zabytków i szeroko pojmowanego dziedzictwa kulturowego w Polsce, często widzianego na tle Europy.
Ponadto: w numerze lutowym podsumowane zostały obchody jubileuszu trzydziestolecia Towarzystwa Opieki nad Zabytkami, w numerze czerwcowym ogłoszony został wakacyjny konkurs "Pamiątka rodzinna", którego rozstrzygnięcie podano w numerze grudniowym, a w numerze listopadowym konkurs "Z jakiego to muzeum?", którego wyniki zostaną podane w numerze 4/2006.
Poszerzony został zakres omawiania najważniejszych publikacji książkowych związanych z ochroną dziedzictwa, a popularyzacja ksiązki odbywa się poprzez prezentowanie ofiarowanych przez wydawnictwa nowości z zakresu tej tematyki i losowanie egzemplarzy wśród prenumeratorów.
Novum wprowadzonym w okresie sprawozdawczym było omawianie najciekawszych stron internetowych poświęconych opiece zabytków w specjalnie powstałym dziale "Spotkania w Internecie".
Akcja "Społeczny Przegląd Zabytków", która z inicjatywy ZG TonZ przez 4 lata była obecna na łamach miesięcznika - została zakończona w 2005 roku, a jej omówienie opublikowano w numerze wrześniowym miesięcznika.
Przedstawiciele redakcji uczestniczyli też w wielu inicjatywach pozaredakcyjnych, mających program zgodny z profilem pisma (konferencje naukowe i popularnonaukowe, wernisaże wystaw muzealnych, promocje książek, imprezy plenerowe itp.), m.in. w uroczystościach jubileuszu Czterdziestolecia Międzynarodowej Rady Zabytków i Miejsc Zabytkowych ICOMOS (czerwiec 2005), w otwarciu "Europejskich Dni Dziedzictwa 2005" i imprezach plenerowych organizowanych w związku z "Dniami Dziedzictwa" (wrzesień 2005) oraz w obradach Kongresu Konserwatorów Polskich (październik 2005, odnotowując te ważne wydarzenia w różnych formach na łamach czasopisma).
Działania promocyjne:
- Spotkanie z czytelnikami zorganizowane w grudniu 2005 r. w Mazowieckim Centrum Kultury i Sztuki w Warszawie, podczas którego zespół redakcyjny i autorzy numeru grudniowego prezentowali miesięcznik,
- Reklama "Spotkań z Zabytkami" - prenumeraty i sprzedaży numerów archiwalnych w kwartalniku "Ochrona Zabytków" i miesięczniku "Mówią Wieki",
- Wprowadzenie systemu informowania prenumeratorów o zbliżającym się terminie zakończenia prenumeraty (informowanie poprzez imienne listy do prenumeratorów),
- Skierowanie do szkół i bibliotek oferty w sprawie uzupełnienia zasobów bibliotecznych o numery archiwalne "Spotkań z Zabytkami" - archiwalne numery sprzedawano po atrakcyjnej cenie 1,50 za egz., - bezpłatne numery archiwalne pod warunkiem zapewnienia własnego transportu i prenumeraty na rok następny,
- Jako zachętę do prenumeraty "Spotkań z Zabytkami" zaproponowano udział w "Klubie Prenumeratora" w zmienionej postaci - członkostwo upoważnia do 10% zniżki na wszystkie wydawnictwa TOnZ, członkowie otrzymują atrakcyjne legitymacje, wśród prenumeratorów rozlosowywanych jest w każdym miesiącu pięć książek o tematyce związanej z profilem pisma (informacja w "Klubie Prenumeratora"),
- Reklama "Spotkań z Zabytkami" prowadzona była poprzez katalog wydawnictw TOnZ oraz ulotki informacyjno-reklamowe, służące jednocześnie do zamówień prenumeraty, rozpowszechniane podczas wszystkich imprez, na których Oficyna była obecna oraz dołączane do wszystkich przesyłek TOnZ,
- Prezentacja każdego numeru miesięcznika (spis treści, artykuł wstępny i warunki prenumeraty) "Spotkań z Zabytkami" prowadzono na własnej stronie internetowej www.spotkania-tonz.pl.
3. Rola partnerów
Redakcja miesięcznika "Spotkania z Zabytkami" objęła w 2005 r. patronatem medialnym następujące imprezy:
1. Patronat medialny całoroczny:
- Obchody jubileuszu "Stulecie odzyskania Wawelu dla narodu" (Kraków, Państwowe Zbiory Sztuki - Zamek Królewski na Wawelu)
- artykuły: w nr 2 ("Pamiątki po królowej Zofii"), nr 3 ("Wawel narodowi przywrócony") i nr 12 ("Wawelska ŤElekcjať - nieznane dzieło Jana Piotra Norblina"),
- recenzje katalogów wystaw: w nr 8 ("Wawelskie obrazy"), nr 11 ("Polski Korona") i nr 12 ("Historia odnowy Wawelu")
- oraz zapowiedzi wystaw.
2. Obchody jubileuszu "200 lat warszawskiego muzealnictwa" (Warszawa, Zamek Królewski w Warszawie oraz Muzeum Pałac w Wilanowie)
- numer monograficzny w całości poświęcony tej tematyce: nr 11(w nim artykuły, omówienie wystawy jubileuszowej, recenzje wydawnictw, informacje bieżące, konkurs tematyczny oraz zapowiedzi wystaw w innych numerach miesięcznika).
Pozostałe patronaty medialne:
1. Wystawa "Pietas et litterae" (Nowy Sącz, Galeria "Dawna Synagoga", Oddział Muzeum Okręgowego w Nowym Sączu oraz Stara Lubownia na Słowacji, Muzeum Lubowiańskie) - informacja wstępna oraz artykuł.
2. Wystawa "Szkła z Huty Kryształowej w starostwie lubaczowskim, 1717/1718 - koniec XVIII wieku" (Warszawa, Muzeum Narodowe) - recenzja katalogu wystawy.
3. "II i III Dni Dziedzictwa Kulturowego w Gliwicach" (Gliwice, Muzeum w Gliwicach) - artykuł i informacja.
4. Międzynarodowy konkurs dla młodzieży szkolnej "Zamki, pałace, dwory i dworki w otoczeniu parków" (Szczecin, Fundacja "Prawobrzeże") - informacja, upominki dla uczestników.
5. Projekt "Ślady przeszłości" (Warszawa, Centrum Edukacji Obywatelskiej) - artykuł, udział przedstawiciela redakcji w uroczystym zakończeniu edycji 2005 upominki dla uczestników (Warszawa, Biblioteka Narodowa).
6. Działalność Fundacji na Starej Pradze i Stowarzyszenia Monopol Warszawski.
7. Wystawa oraz sesja naukowa "Droga do Okólnika" (Warszawa, Biblioteka Narodowa)- artykuł oraz omówienie wydawnictw towarzyszących tym imprezom.
8. Impreza kulturalna "W renesansowym Rożnowie" (Fundacja Nomina Rosae oraz Urząd Gminy Gródek nad Dunajcem) - informacja.
9. "VI Polsko-Niemiecka Konferencja "Architektura ryglowa - wspólne dziedzictwo ANTIKON 2005", wrzesień 2005 (Szczecin, Towarzystwo Wspierania Rozwoju Pomorza Zachodniego SZCZECIN-EXPO) - informacja.
10. Konkurs dla młodzieży szkolnej "Założenia dworsko-parkowe i pałacowo-parkowe województwa kujawsko-pomorskiego" (Bydgoszcz, Pracownia Dokumentacji i Popularyzacji Zabytków Wojewódzkiego Ośrodka Kultury) - artykuł, upominki dla uczestników.
11. Wystawa "ŤGrand Tourť Stanisława Kostki Potockiego" (Warszawa, Muzeum-Pałac w Wilanowie) - zapowiedź wystawy oraz artykuł.
12."Europejskie Dni Dziedzictwa 2005", wrzesień 2005 (Warszawa, Krajowy Ośrodek Badań i Dokumentacji Zabytków) - artykuły, ogłoszenia i informacje w bloku tematycznym (nr 9) oraz informacja (nr 10).
13."I Ogólnopolskie Dni Konserwatorskie" oraz "Kongres Konserwatorów Polskich", październik 2005 (Warszawa, Generalny Konserwator Zabytków oraz Warszawa, Stowarzyszenie Konserwatorów Zabytków) - zapowiedź, trzy artykuły oraz "Rezolucja Kongresu Konserwatorów Polskich" (nr 9, 10 i 11).
W związku z udzieleniem przez redakcję patronatu medialnego wymienionym wyżej organizacjom i instytucjom w materiałach związanych z realizowanymi przez nie zadaniami prezentowane było logo "Spotkań z Zabytkami", a w czasie imprez stosowano też inne formy promocji miesięcznika. Partnerami były też muzea i inne instytucje kultury, które zapewniły nagrody w konkursach "Pamiątka rodzinna" i "Z jakiego to muzeum?": Muzeum-Pałac w Nieborowie, Muzeum Zamku w Niedzicy, Dom Pracy Twórczej Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego w Radziejowicach, Muzeum Narodowe w Warszawie, Zamek Królewski w Warszawie, Łazienki Królewskie w Warszawie, Muzeum-Pałac w Wilanowie, Muzeum Historyczne m. st. Warszawy.
Dystrybucja "Spotkań z Zabytkami":
- prenumerata bezpośrednia oraz przez kolporterów (RUCH S.A.)
- kolportaż czasopisma przez najważniejsze firmy kolporterskie w kraju: RUCH S.A., Jard Press, Kolporter S.A., Garmond Press, Inmedio, Rolkon, Franpress S.A.
- kolportaż bezpośredni (sprzedaż komisowa) do muzeów i księgarń w Warszawie;
- sprzedaż komisowa w księgarniach i kioskach muzealnych na terenie kraju;
- sprzedaż archiwalnych numerów po obniżonej cenie na imprezach organizowanych przez TOnZ oraz inne stowarzyszenia i organizacje społeczne;
- bezpłatny przekaz archiwalnych numerów dla bibliotek szkolnych i organizacji społecznych.


SPOŁECZNE KOMITETY ZARZĄDU GŁÓWNEGO TOnZ

1. Społeczny Komitet Ochrony Zabytków zad Bzurą
I Sprawy organizacyjne
1. W pracach Komitetu aktywnie uczestniczy 10 osób
2. Przewodniczący -Wojciech Mikołaj Gronecki
3. Siedzibą Komitetu jest Zamek Łowicz (adres: ul. Zamkowa 1, 99-400 Łowicz )
II Opis działalności
W 2005 roku Społeczny Komitet Ochrony Zabytków zad Bzurą podejmował następujące zadania edukacyjne i popularyzujące ochronę zabytków w naszym regionie:
- zorganizowanie pobytu i zwiedzanie zabytków Łęczycy i Tumu dla grupy słuchaczy Uniwersytetu w Lyonie,
- organizowanie wizyt na Zamku Łowicz z obszerną prezentacją historii i tradycji regionu dla gości z Europy i Ameryki,
- współpraca i przygotowywanie spotkań na Zamku w Łowiczu poświęconych historii regionu i problematyce ochrony nad zabytkami dla szkół podstawowych, gimnazjów i szkół specjalnych,
- udzielanie specjalistycznych konsultacji dla właścicieli zabytkowych nieruchomości w Łęczycy,
- prezentacje wyników badań archeologicznych prowadzonych w Łowiczu, na Zamku i w regionie dla zorganizowanych grup,
- organizacja spotkań z artystami ludowymi z Księstwa Łowickiego,
- przygotowywanie koncertów muzyki polskiej (F. Chopin, St. Moniuszki).
Systematycznie gromadzona jest dokumentacja fotograficzna zabytków architektury, zabytków w krajobrazie na terenie powiatu łęczyckiego, miejscowości nad Bzurą.
W sezonie archeologicznym na Zamku Łowicz gazety lokalne i regionalne są obszernie informowane o wynikach prac badawczych i najciekawszych odkryciach.
III Współpraca z innymi organizacjami oraz samorządem i instytucjami państwowymi
Komitet stale współpracuje z Instytutem Archeologii Uniwersytetu Łódzkiego przy organizacji badań archeologicznych w Łowiczu. Zaangażowaliśmy się również we współpracę z Fundacją Uniwersytetu Łódzkiego przy prowadzeniu badań archeologicznych w regionie.
W ubiegłym roku rozpoczęliśmy współpracę z naukowcami z Wydziału Socjologii Uniwersytetu Warszawskiego przy badaniach regionalnych dotyczących Księżaków Łowickich.
Udzielamy konsultacji studentom przygotowującym prace magisterskie dotyczące zagadnień związanych z Doliną Bzury.
Świadczyliśmy pomoc pracownikom naukowym Katedry Historii Sztuki Uniwersytetu Łódzkiego zapewniając obsługę i transport na terenie powiatu łęczyckiego.
Naszym nowym partnerem jest Stowarzyszenie Ekologiczno- Kulturalne "Ziarno". Wspólnie przygotowywaliśmy spotkania edukacyjne dla dzieci ze środowisk wiejskich, ubogich z miłośnikami dawnej broni z Bractw Rycerskich.
Społeczny Komitet Ochrony Zabytków nad Bzurą nie realizował w 2005 r. żadnych zadań zleconych.

2. Społeczny Komitet Opieki nad Zabytkami Cmentarza Ewangelicko-Augsburskiego w Warszawie
Komitet obecnie liczy 29 członków, przewodniczącym jest Witold Straus, wiceprzewodniczącymi są: mgr Maria Chmiel oraz dr Tadeusz Rudkowski; sekretarzem Komitetu jest mgr inż. Jerzy Piekarski; w skład Zarządu Komitetu wchodzą ponadto: prof. Aleksander Bursche, mgr Krystyna Bykowska, prof. Anna Czapska, dr Robert Kunkel, prof. Stanisław Mościcki oraz Alicja Sadomska.
Głównym zadaniem Komitetu jest prowadzenie prac konserwatorsko-ratowniczych na cmentarzu przy ul. Młynarskiej 54/58, których rozmiary są wprost proporcjonalne do pozyskiwanych funduszy na ten cel. Działania popularyzatorskie, publikacje i aktywność medialna ma miejsce w działalności Komitetu ale zajmuje drugorzędne znaczenie.
Współpraca z organami samorządowymi, instytucjami państwowymi i prywatnymi oraz organizacjami społecznymi i zawodowymi dotyczy wyłącznie pozyskiwania funduszy na prowadzenie prac konserwatorskich.
Po dwóch latach złej sytuacji finansowej i nienajlepszych wyników, rok 2005 można uznać za udany. Udało się pozyskać dwie dotacje z Urzędu m. st. Warszawy (za pośrednictwem Stołecznego Konserwatora Zabytków) w łącznej wysokości 88.500 zł. Czterodniowa kwesta na cmentarzu (29X -1XI), w której wzięło udział ponad 90 osób, przyniosła ponad 30 tys. zł. Indywidualne darowizny osób fizycznych oraz Izby Lekarsko-Weterynaryjnej powiększyły nasze finanse o dalsze 3.600 zł. To pozwoliło na prowadzenie prac konserwatorskich przy 25 obiektach, w tym w 12 wypadkach były to kompleksowe prace konserwatorskie. Ogółem wydatkowaliśmy na te prace 144 tys. zł ( wobec 24 tys. w 2004 r.). Ponadto część prac była sfinansowana bezpośrednio przez zainteresowane rodziny, które przeznaczyły na ten cel około 27 tys. zł. Konserwatorzy działający na naszym cmentarzu bezpłatnie zreperowali popękane słupki w ogrodzeniach 11 grobów.
Po dziesięciu miesiącach negocjacji z Biurem Ochrony Środowiska Urzędu m.st. Warszawy udało się pozyskać dotację z Funduszu Ochrony Środowiska w wysokości 112 tys. zł na przeprowadzenie prac pielęgnacyjnych zabytkowego drzewostanu, które jednak będą mogły być przeprowadzone dopiero w 2006 r., ponieważ już ponad trzy miesiące oczekujemy na przekazanie nam umowy i nie możemy ogłosić przetargu i rozpocząć prac.
W roku 2005 zrealizowano następujące zadania:
1. Zakończono prace konserwatorskie pomników nagrobnych i ogrodzeń następujących rodzin: Rau i Leasig (al.1 gr.53a) oraz Frieman (al.64 gr.1);
2. Przeprowadzono pełną konserwację pomników nagrobnych i ogrodzeń grobów następujących rodzin: Gillert (al.5 gr.3), Kolberg (al.24 gr.34), Banzemer (al.53 gr.4), Mann (al.14 gr.30), Lewandowski(al.3 gr.23), Stark (al.D gr.139), Mandel (kwatera R/7/44 ), Szulc (al. 9 gr.52), Loth (al. F gr. 34), Teichert (al.4 gr. 7);
3. Przeprowadzono prace konserwatorsko-ratownicze pomników nagrobnych następujących rodzin: Rypp (al.9 gr.144), Rozmanith (al.3 gr. 24), Brzezek (al. 1 gr.32), Hafke (al. 52 gr. 91), Dromberg (al. 26 gr. 45), Cycling (al. 57 gr.65), Kobylińscy (al. 31 gr. 6), Schafner (al.52 gr. 28), Herszelman (al.63 gr.30), Rossman (al.D gr.59), Bohte (al. F gr.58), Daab (al.56 gr. 33), Ulrich (al. 18 gr.38)
Komitet kosztem 2.500 zł wydrukował 2 tys. egzemplarzy poprawionego folderu oraz udostępnił odwiedzającym cmentarz informację o aktualnych pracach Komitetu.
Uzupełniano systematycznie dokumentację fotograficzną i konserwatorską. W prasie warszawskiej ukazały się informacje dotyczące kwesty i działalności Komitetu, podobne informacje publikowano w Informatorach Parafii Św. Trójcy, gdzie zamieszczono również podziękowanie dla kwestarzy ofiarnie zbierających pieniądze na konserwację zabytków cmentarza. Zainteresowanie pracami Komitetu przejawiła również TVP, zwłaszcza Program 3.
W roku 2005 nie odbyło się zebranie całego Komitetu, bo do połowy roku brak było decyzji w sprawach finansowych, a w ostatnim kwartale Zarząd był przytłoczony działalnością biurokratyczną i pośpiechem w realizacji zadań konserwatorskich.

3. Społeczny Komitet Opieki nad Cmentarzami i Zabytkami Kultury Żydowskiej w Polsce
Działalność Społecznego Komitetu zastępują coraz wyraźniej instytucje państwowe. Działa Państwowa Komisja do Restytucji Majątków Gmin Żydowskich, powstała Fundacja Ochrony Dziedzictwa Żydowskiego, która statutowo zajmuje się ochroną obiektów żydowskich (posiada etatowych pracowników), a internet zapewnia wiedzę i kontakt z placówkami naukowymi takimi jak np. Żydowski Instytut Historyczny. Tam, jak i w wielu innych ośrodkach naukowych prowadzona jest działalność edukacyjna dla szkół i nauczycieli.
Działalność Komitetu ogranicza się do kwesty w czasie Zaduszek na cmentarzu warszawskim przy ul. Okopowej. Zebrane pieniądze (ok. 6.000 zł) nie starczają na konserwację nawet jednego pomnika nagrobnego. Pieniądze z poprzednich dwóch lat pozwoliły jedynie zabezpieczyć rozbity i rozkradziony marmurowy pomnik Jakuba Eigera. Koszt III etapu konserwacji pomnika będzie wynosić 13.000zł. Następnie do ukończenia prac konserwatorskich potrzeba będzie zebrać 40.000zł.
Jedynie większą aktywność przejawia dwuosobowa (H. Szmalenberg, M. Voit) Komisja do Spraw Znaku Pamięci Umschlagplatz. Po wielu latach doprowadzono do upamiętnienia masowego grobu w Lesie pod Tyńcem koło Krakowa (fundusze pozyskane z Rady Ochrony Pamięci Walk Męczeństwa i Gminy Wyznaniowej Żydowskiej w Krakowie). Finalizują się prace przy Kopcu - Pomniku Mordechaja Anielewicza przy ul. Miłej 18 w Warszawie.


ODDZIAŁY TOnZ

1. Oddział TOnZ w Busku Zdroju
I Sprawy organizacyjne
1. 19 członków
2. Prezes - Justyna Nurek
3. Adres Oddziału: os. Gen. Andersa 7/39, 28 -100 Busko Zdrój
II Opis działalności
Członkowie Oddziału aktywnie uczestniczyli w pracach związanych z opracowaniem i wytyczeniem szlaku spacerowego "Szlaku architektury drewnianej wzdłuż Maskalisu...". Oddział podejmował działania mające na celu popularyzację zabytków regionalnych i społeczną opiekę nad zabytkami (społeczny monitoring), zorganizował konkurs prac plastycznych dla dzieci, młodzieży i osób niepełnosprawnych z terenu Ponidzia. Celem konkursu było rozbudzenie zamiłowania zabytkami i możliwość wyrażenia uczuć w pracy plastycznej oraz próba szerszego zainteresowania historia naszego regionu. Na koniec wpłynęło 117 prac z 17 placówek oświatowych i wychowawczych. Wszyscy uczestnicy konkursu otrzymali atrakcyjne nagrody i dyplomy. Komisja konkursowa wyłoniła prace z przeznaczeniem na aukcję prac plastycznych, która odbyła się w dniu 22 maja 2005 r. w Buskim Samorządowym Centrum Kultury. Aukcji towarzyszyły koncerty oraz pokazy grup tanecznych. Dochód ze sprzedaży prac przeznaczony zostanie na utworzenie lapidarium na terenie cmentarza przy najstarszym buskim zabytku - kościele p.w. Św. Leonarda oraz inne konieczne prace na terenie cmentarza. Z części uzyskanych funduszy wykonana została alejka wokół kościoła - odtworzenie pierwotnej części alejki wzdłuż starego drzewostanu. Projekt podnosi walory estetyczne zabytkowego miejsca. Wcześniej członkowie Oddziału przeprowadzili inwentaryzację terenu cmentarza, inwentaryzację drzewostanu.
W kwietniu 2005 r. powołane zostało koło środowiskowe "Mali Bukowianie" przy naszym Oddziale. Siedzibą Koła jest Szkoła Podstawowa nr 2 w Busku Zdroju. Opiekunem Koła jest p. Renata Sztuk. Celem Koła będzie opieka nad zabytkami w Busku Zdroju oraz popularyzacja opieki nad zabytkami wśród dzieci i młodzieży Szkoły Podstawowej nr 2 w Busku Zdroju.
Członkowie Oddziału TOnZ w Busku Zdroju wspólnie z Towarzystwem Miłośników Buska i Komendą Hufca ZHP w Busku Zdroju aktywnie uczestniczyli w kweście zaduszkowej w 2004 r. Z uzyskanych funduszy oczyszczono i zakonserwowano pomnik rodziny Rzewuskich (zgodnie ze sztuką kamieniarską) oraz wykonano część poziomą grobowca z wapienia pińczowskiego (płyta nakrywkowa). W dniu 21 października 2005 r. na cmentarzu przykościelnym dokonano odsłonięcia nowego nagrobka rodziny Rzewuskich. W uroczystości uczestniczyły władze samorządowe miasta i gminy oraz powiatu, proboszcz parafii p.w. N.P.N.M.P. w Busku, organizacje społeczne, harcerze i mieszkańcy Buska. Wydarzenie to relacjonowały nasze lokalne gazety oraz telewizja regionalna. Ze środków finansowych uzyskanych z przeprowadzonej w 2005 r. społecznej kwesty, w której również uczestniczyli członkowie naszego Oddziału, ma być wykonany m.in. remont grobu kapelmistrza I Brygady Józefa Piłsudzkiego, kapitana Brzuchala-Sikorskiego.
Oddział TOnZ w Busku Zdroju występuje z szeregiem inicjatyw, postulatów i interwencjami zarówno do władz samorządowych, jak i służb konserwatorskich. Inicjatywy nasze dotyczą stanu zabytków w naszym regionie, ochrony drzewostanu i innych działań związanych z promocja zabytków regionalnych itp. Oddział interweniował u służb konserwatorskich m.in. w sprawie zboru ariańskiego w Pęczelicach, w sprawie stanu młynów na terenie Ponidzia.
Co miesiąc odbywają się dyżury dla kuracjuszy i mieszkańców w zabytkowym kościele p.w. Św. Leonarda w Busku Zdroju (obsługa przewodnicka członków Oddziału TOnZ w Busku).
Oddział współpracuje z lokalnymi gazetami: "Tygodnik Ponidzia", "Słowo Ludu", "Echo Dnia" oraz z kwartalnikiem edukacyjno-krajoznawczym "Babajaga".

2. Oddział Bystrzycki TOnZ w Bystrzycy Kłodzkiej
I Sprawy organizacyjne
1. Liczba członków - 11 osób
2. Prezes - mgr Małgorzata Jaworska
3. Adres - Oddział Bystrzycki TOnZ, mały Rynek 1, 57-500 Bystrzyca Kłodzka
II Opis działalności
W 2005 r. zorganizowaliśmy 2 spotkania TOnZ
Oddział Bystrzycki TOnZ wydał we współpracy z Muzeum Filumenistycznym piąty numer publikacji popularnonaukowej "Zeszyty Muzeum Filumenistycznego". Jest to czasopismo, przy którego powstaniu współpracujemy od pierwszego numeru.

3. Oddział Śląski w Bytomiu
I Sprawy organizacyjne
1. 42 członków (w tym koło w Zabrzu - 11)
2. Prezes - mgr inż. arch. Ariana Gano-Kotula
3. Zebrania Towarzystwa Opieki nad Zabytkami Oddziału w Bytomiu odbywają się regularnie w każdą pierwszą i trzecią środę miesiąca (z wyjątkiem wakacji letnich oraz ferii zimowych). W 2005 roku odbyło się około 20 zebrań w tym kilka w plenerze.
4. Aktualny stan finansowy według raportów bankowych i kasowych nadsyłanych systematycznie do Zarządu Głównego TOnZ . Posiadane fundusze w dyspozycji bieżącej Towarzystwa:
- 4 105,98 zł wg stanu raportu kasowego
- 2 270,88 zł wg stanu raportu bankowego
W roku 2005 Towarzystwu przyznano na zadania publiczne miasta Bytom w dziedzinie kultury dotację na zadania:
- Konkurs opieki nad grobami osób zasłużonych dla miasta oraz nad zabytkowymi nagrobkami w wysokości 1.800,00 zł
- Publikacja książkowa “Secesja bytomska" + sesja okolicznościowa 14.400,00 zł
II Opis działalności
1. Interwencje konserwatorskie
a) opracowanie opinii konserwatorskiej dotyczącej zabytkowego zespołu dworsko-parkowego w Gardawicach, (lipiec 2005r.)
b) wyjaśnienie nieścisłości związanych z prowadzonymi pracami remontowymi elewacji zabytkowych budynków przy ulicy Piastowskiej 17 i Gliwickiej 1 w Tarnowskich Górach, (sierpień 2005r.)
W roku 2005, członkowie Towarzystwa poruszali wiele aspektów ochrony zabytków, w tym niszczenie nieumyślne bądź dewastację wielu kamienic w centrach naszych miast, np. poprzez nagminne kafelkowanie części cokołowej starych kamienic przy okazji pseudo modernizacji funkcjonujących w parterach lokali użytkowych. Brak remontów wielu kamienic prowadzi też do nieuchronnej ich rozbiórki całymi kwartałami, szczególnie na terenie śródmieścia Bytomia.
2. Zabytkowe cmentarze
Poprzez cykliczne organizowanie konkursu dla młodzieży szkolnej, mającego na celu opiekę nad grobami osób zasłużonych dla miasta oraz nad nagrobkami zabytkowymi, jesteśmy na bieżąco obecni na cmentarzach Bytomia, gdzie wiele nagrobków jest niepowtarzalnych i cennych, jak też objętych ochroną prawną poprzez wpisanie cmentarzy do rejestru zabytków byłego woj. katowickiego (cmentarz Mater Dolorosa, Wzgórze Małgorzatki). Władze Miasta Bytomia doceniają naszą działalność, stąd też co roku otrzymujemy z Wydziału Kultury Urzędu Miejskiego dotacje przeznaczone na nagrody dla młodzieży szkolnej, a promocja konkursu odbywa się przy wydatnej pomocy Wydziału Edukacji Urzędu Miejskiego. W bieżącym roku finał konkursu pt.: "Opiekujmy się grobami osób zasłużonych dla miasta Bytomia oraz zabytkowymi nagrobkami" odbył się po raz IX w dniu 22 czerwca 2005r. o godzinie 10-tej w pięknie odrestaurowanej siedzibie Biura Promocji Bytomia na Rynku 7 w Bytomiu. Z tej okazji został wygłoszony wykład o nagrobkach cmentarnych oraz zorganizowano wystawę okolicznościową. Dodatkowo ekspozycja została zaprezentowana w listopadzie br. w Szkole Podstawowej nr 54.
Młodzież szkół podstawowych i średnich, poprzez uczestnictwo w konkursie, uczy się szacunku dla zmarłych, odpowiedniego zachowania w miejscu wiecznego spoczynku, a także wykonywania prostych zabiegów porządkowych i konserwatorskich przy zabytkowych nagrobkach. W trakcie konkursu, młodzież poznaje historię miasta i regionu, nazwiska i losy osób związanych z ich środowiskiem, a także poznaje cenne obiekty zabytkowe. Akcja rozszerza się, ponieważ coraz szersze grono uczniów zgłasza się do uczestnictwa w konkursie.
3. Wydawnictwa
Staramy się na bieżąco promować wydawnictwa TOnZ, (w tym "Spotkania z Zabytkami"), przy okazji wszystkich imprez organizowanych przez nasz Oddział TOnZ w Bytomiu oraz Koło w Zabrzu. Docieramy do różnych środowisk i rozszerzamy swoją działalność również na terenach pobliskich miast.
W 2005r. Oddział Śląski TonZ wydał własną publikację pt. “Secesja bytomska", autor: Ariana Gano-Kotula, wydana przy pomocy dotacji Wydziału Kultury Urzędu Miejskiego w Bytomiu w wysokości 10 000 zł.
Publikacje finansowane przez inne instytucje, w których autorami są nasi członkowie: Przemysław Nadolski, dr Małgorzata Kaganiec, Dariusz Walerjański.
4. Popularyzacja
W czerwcu br. Towarzystwo zorganizowało sesję popularno-naukową na temat “ Secesja bytomska", dofinansowaną przez Urząd Miejski w Bytomiu.
Wygłoszone zostały następujące referaty:
- Wojewódzki Konserwator Zabytków Jacek Owczarek, Secesja Śląska
- prof. Jan Drabina, Bytom na przełomie wieków z secesją w tle (lata 1890-1914)
- architekt Ariana Gano-Kotula,Secesja bytomska
- historyk Przemysław Nadolski, Twórcy secesji bytomskiej
Nasi członkowie aktywnie uczestniczą w spotkaniach i szkoleniach dla organizacji pozarządowych:
- w kwietniu i listopadzie odbyły się spotkania z inicjatywy Urzędu Miasta w Bytomiu w Sali Sesyjnej. Były one poświęcone funkcjonowaniu organizacji pozarządowych w aspekcie ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. Omówione zostały również możliwości pozyskania środków pozabudżetowych, możliwości wspólnego realizowania projektów przez bytomskie organizacje pozarządowe czy koncepcje współpracy z mediami.
- uczestnictwo Prezes TOnZ p. Ariany Gano-Kotula w Kongresie Konserwatorów Polskich, który odbył się w dniach od 5-7 października 2005 r.
5. Konkursy
Konkurs "Opiekujmy się grobami osób zasłużonych dla miasta Bytomia oraz zabytkowymi nagrobkami" przeznaczony jest dla dzieci i młodzieży szkół bytomskich. Uroczystość wręczenia nagród członkom IX edycji konkursu odbyła się w tym roku 22 czerwca 2005 r. w Biurze Promocji Miasta przy Rynku nr 7.
Konkurs dofinansowany był ze środków Urzędu Miejskiego w Bytomiu. Przygotowano dla młodzieży wiele nagród rzeczowych (56 osób nagrodzonych), w tym sfinansowano 5 prenumerat rocznych miesięcznika “Spotkań z zabytkami".
6. Współpraca z młodzieżą
Współpraca z młodzieżą odbywa się poprzez konkursy i sesje naukowe. W roku 2005 oprowadzano wycieczki młodzieży szkolnej trasami starego miasta ze wskazaniem obiektów zabytkowych, zapoznaniem z ich historią i walorami (wiosna-jesień).
7. Odznaczenia
W 2005 roku Zarząd Śląskiego Oddziału Towarzystwa Opieki nad Zabytkami zgłosił kandydaturę p. Dariusza Walerjańskiego, mieszkańca Zabrze, członka naszego Zarządu i przewodniczącego koła TonZ w Zabrzu, do corocznej nagrody Prezydenta Miasta Zabrze. Nasz kandydat został zauważony i odznaczony za szczególny wkład w rozwój oraz upowszechnianie kultury w mieście.
III Współpraca z innymi organizacjami oraz samorządem i instytucjami państwowymi
- z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków
Bardzo dobrze układa się współpraca naszego Towarzystwa z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków w Katowicach w osobie dr inż. arch. Jacka Owczarka. Współpracujemy również z miejskimi konserwatorami zabytków w Bytomiu, Zabrzu oraz w Chorzowie.
- z PTTK
Podjęto współpracę z miejscowym oddziałem PTTK w ramach wspólnych działań skierowanych dla nauczycieli i młodzieży szkolnej wycieczek turystycznych po mieście i najbliższej okolicy.
- z Biurem Promocji Bytomia
Biuro chętnie współpracuje z instytucjami kulturalnymi z terenu miasta. W ramach swoich możliwości Biuro udostępnia lokal na spotkania (np. finał konkursu) i inne. W stałych gablotach Biuro promuje nasze publikacje.
- z Wydziałem Kultury Urzędu Miejskiego w Bytomiu
Wydział Kultury zbiera zgłoszenia szkół do konkursu, sprawozdania, przekazuje korespondencję, jak również umożliwiono nam włączenie się na stronę internetową Urzędu na serwerze Urzędu.
- z mediami
Również nawiązano dobrą współpracę z lokalną telewizją regionalną, a koło w Zabrzu z kablową, z którą wspólnie przygotowuje programy poświęcone poszczególnym zabrzańskim zabytkom w celu zabrzańskie pejzaże czy historia jednego miejsca.
- Posiadamy własną stronę internetową: www.tonz-bytom.prv.pl
Załącznik:
Koło TOnZ w Zabrzu
I Sprawy organizacyjne
1. 11 członków.
2. Dariusz Walerjański - przewodniczący.
3. W ciągu roku odbyło się 8 zebrań.
II Opis działalności
1. Interwencje konserwatorskie
W pod koniec marca Towarzystwo zbulwersowane zostało wiadomością o podpaleniu stojącego w centrum miasta od dobrych ponad 140 lat zabytkowego XIX w. dawnego młyna parowego i jego rozbiórką z powodów bezpieczeństwa. W związku z tą sprawą zwróciliśmy się z publicznym otwartym apelem opublikowanym w regionalnych gazetach do właściciela młyna oraz władz miasta Zabrze proszących o jego odbudowę i opublikowanie wyników śledztwa w sprawie podpalenia tego obiektu. W apelu zwróciliśmy także uwagę władzom miasta na inne obiekty zabytkowe pozostające bez opieki, lub będące we władaniu prywatnych właścicieli, którym często nie chodzi o dobro niszczejącego obiektu, lecz działkę na której dany zabytek stoi. Apel podpisało kilkadziesiąt osób: architektów, historyków sztuki, miłośników zabytków, którzy identyfikują się ze swoim siedliskiem, miejscowością i regionem uważając ją za swoją małą ojczyznę.
Również w marcu zwróciliśmy się do Miejskiego Konserwatora Zabytków w Zabrzu z pismem o zabezpieczenie przed zniszczeniem i wymontowanie wybranych elementów tzw. małej architektury z wyburzanych XIX i XX w. kamienic czynszowych na terenie dzielnicy Zabrze. Kamienice te są wyburzane z powodu budowy nowej drogi średnicowej. W piśmie szczególną uwagę zwracaliśmy na detale w postaci drewnianych drzwi oraz dwie betonowe modernistyczne płaskorzeźby wykonane w 1922 r. zdobiące portal wejściowy do jednej z kamienic. Płaskorzeźby prawdopodobnie mogą być autorstwa dwóch znanych śląskich rzeźbiarzy: Karola Beitenbacha lub Roberta Bednorza. W tej sprawie otrzymaliśmy zapewnienie Konserwatora, że wydała odpowiednie zalecenia firmom prowadzącym rozbiórkę kamienic i budynków.
W kwietniu prosiliśmy władze miasta o interwencje i znalezienie środków finansowych na odbudowę zniszczonego przez naturę i wandali większych fragmentów muru ceglano- kamiennego otaczającego zabytkowy cmentarz żydowski w Zabrzu.
We wrześniu członkowie Towarzystwa odnowili metalową bramę wejściową na teren zabytkowego cmentarza żydowskiego w Zabrzu poprzez jej pomalowanie i konserwacje przed zimą.
Przez cały rok interweniowaliśmy u Miejskiego Konserwatora Zabytków w Zabrzu w sprawie postępującej dewastacji dokonywanej przez złomiarzy i samego prywatnego właściciela obiektu, wspaniałego monumentalnego o wysokości 40 metrów zabytku techniki jakim jest XX w. wieża ciśnień przy ul Zamoyskiego.
Na bieżąco o naszych interwencjach informowała lokalna prasa. Wieża nie jest wpisana do rejestru zabytków co uważamy za wielkie niedopatrzenie służb konserwatorskich.
2. Działania popularyzatorskie i edukacyjne
W lutym przewodniczący koła jako pracownik Muzeum Górnictwa Węglowego w Zabrzu i wieloletni członek TonZ-u wygłosił w ramach wykładów tzw. Uniwersytetu Otwartego w Muzeum w Gliwicach prelekcje na temat zabytków poprzemysłowych, z problemów ich ochrony i rewitalizacji na przykładzie Zabrza i Gliwic.
Tradycyjnie, jak każdego roku nasze koło organizuje przy współpracy z dyrekcjami zaprzyjaźnionych szkół ponad podstawowych prace na terenie zabytkowej nekropolii żydowskiej, gdzie młodzież w ramach lekcji z regionalizmu porządkuje cmentarz oraz w miarę swych możliwości ustawia poprzewracane nagrobki. Warto tu także wspomnieć o Miejskim Przedsiębiorstwie Gospodarki Komunalnej w Zabrzu, które kilkakrotnie na naszą prośbę bezpłatnie wywiozło z terenu cmentarza zebrane nieczystości, liście, śmieci za co jesteśmy im bardzo wdzięczni.
W miesiącu maju przewodniczący wraz z członkami naszego koła reprezentowali Towarzystwo w międzynarodowej I Konferencji pt. "Dziedzictwo przemysłowe jako atrakcyjny produkt dla turystyki i rekreacji. Doświadczenia krajowe i zagraniczne".
Pierwszy raz nasze Towarzystwo zorganizowało 17 września wspólnie z Młodzieżą Górnośląską Górnośląskie Dni Dziedzictwa zorganizowane w ramach Europejskich Dni Dziedzictwa, gdzie na terenie Zabrza nasi członkowie oprowadzali w sposób zorganizowany po zabytkowym cmentarzu żydowskim, który w tym dniu odwiedziło ponad 300 osób. Imprezie towarzyszył plakat i zaproszenia, które wysłaliśmy do wiadomości (archiwum) do Zarządu Głównego TonZ w Warszawie. Należy tu nadmienić, że Górnośląskie Dni Dziedzictwa były pozytywną konkurencją dla już organizowanych w naszym województwie dwóch innych imprez o tej samej tematyce w Gliwicach (organizator Muzeum w Gliwicach) i Katowicach (organizator Śląskie Centrum Dziedzictwa Kulturowego w Katowicach).
Przez prawie trzy miesiące od połowy września do listopada nasze Towarzystwo w osobie przewodniczącego uczestniczyło w dużym edukacyjnym projekcie pt. "Przeszłość industrialna Zabrza w Reportażu Młodzieżowym" - "Mała Ojczyzna w perspektywie europejskiej" zorganizowanej przez Centrum Edukacji Twórczej i Ognisko Pracy Pozaszkolnej nr 4, prowadząc warsztaty historyczne dla uczniów i nauczycieli, których uwieńczeniem było napisanie reportażu o zabarwieniu historycznym i zwróceniu uwagi na niszczejące obiekty poprzemysłowe.
W listopadzie przewodniczący Walerjański już tradycyjnie jako prelegent i członek jury wystąpił w zaprzyjaźnionej z kołem od kilku lat szkole (Zabrzańskie Centrum Kształcenia Ogólnego i Zawodowego) w ramach prowadzonego tam konkursu historycznego "Rajd po Zabrzu". Należy tu nadmienić, że uczniowie tej szkoły często pomagają Towarzystwu w pracach porządkowych na cmentarzu żydowskim i przy innych obiektach zabytkowych.
W październiku nasz przewodniczący D. Walerjański został za swoją wieloletnią działalność na rzecz ochrony i popularyzacji miejscowych zabytków odznaczony przez Prezydenta miasta Zabrze J. Gołubowicza "Nagrodą Prezydenta Miasta Zabrze w Dziedzinie Kultury". Wszystko odbyło się podczas uroczystego urodzinowego koncertu w 83 rocznicę przyznania praw miejskich w Domu Muzyki i Tańca.
W grudniu podjęliśmy wstępne rozmowy z redakcją jednego z miejscowych tygodników (Nowiny Zabrzańskie) o opublikowanie na łamach gazety, na początku roku 2006 krótkiej informacji o naszym Towarzystwie jako organizacji pożytku publicznego z prośbą do czytelników o wpłacenie na rzecz naszego Towarzystwa 1% ze swojego rocznego dochodu.
Tradycyjnie jak co roku w miarę możliwości w ramach prac terenowych członkowie fotografują i nadzorują ważniejsze zabrzańskie zabytki a także uczestniczą w działalności oddziału TOnZ w Bytomiu. Koło nasze stale współpracuje z muzeum miejskim, lokalną prasą i telewizją kablową, w której nasi członkowie opowiadają o lokalnych zabytkach promując wartości dbania o dziedzictwo przeszłości.
Podsumowując, miniony rok 2005 dla działalności naszego niedużego koła był pozytywny jeśli chodzi o działalność w sferze edukacyjnej i dobrego wizerunku Towarzystwa Opieki nad Zabytkami. W sprawach związanych z walką o uratowanie konkretnych zabytków niestety, tu tylko możemy apelować i "głośno krzyczeć" poprzez media, żeby to co cenne dla naszego miejscowego dziedzictwa uratować.

4. Oddział TOnZ w Bytowie
I Sprawy organizacyjne
1.Ilość członków:19
2.Prezes Zarządu: Piotr Milewski
3.Adres: Bogucic 15, 87-811 Fabianki
II Opis działalności
Zarząd Główny Towarzystwa Opieki nad Zabytkami uchwałą nr XLI/100/2/05 na swoim posiedzeniu w dniu 16 kwietnia 2005 r. w Pałacu Myślewickim w Łazienkach Królewskich w Warszawie powołał Oddział Towarzystwa z siedzibą w Bytowie. Do końca maja trwały formalności związane z wypełnieniem uchwały Zarządu Głównego oraz zgłoszeniem działalności w organie nadzoru - Starostwie Powiatowym.
Pomimo tak krótkiego okresu, który minął od powołania Oddziału udało się zainicjować i podjąć działania propagujące potrzebę ochrony zabytków oraz otoczyć bezpośrednią opieką zagrożone obiekty zabytkowe.
1. Działania popularyzatorskie:
- objęliśmy szczególną opieką i nadzorem zabytkowy obiekt dawnej wozowni znajdującej się przy ul. 1 Maja 17 w Bytowie.
- rozpoczęliśmy gromadzenie i odtwarzanie archiwalnej dokumentacji związanej z zabytkowym kompleksem Starostwa Powiatowego, willi landrata, dawnej wozowni oraz parku podworskiego. Efektem tych prac jest m.in. ustalenie pierwotnej i nieznanej lokalizacji tzw. willi landrata z początku XX wieku.
- rozpoczęliśmy monitoring szczególnie zagrożonych drewnianych obiektów zabytkowych nie tylko na terenie powiatu bytowskiego (dawny młyn konstrukcji ryglowej w m. Kaliszu z dr. połowy XIX w., wiatrak typu holenderskiego w m. Palczewo z przełomu XVII i XVIII w., dawny dwór w m. Jeleńcz z XVIII w., dawny dwór w m. Tursko z XVIII w.)
- rozpoczęliśmy gromadzenie informacji o wszystkich zabytkach nieruchomych z terenu gminy w kontekście prowadzonych prac przez ROBiDZ nad Gminną Ewidencją Zabytków.
- dzięki uprzejmości Działu Dokumentacji Żydowskiego Instytutu Historycznego z Warszawy udało się wyjaśnić pochodzenie tajemniczego obelisku nazwanego z hebrajska "zikaronem", odnalezionego w Bytowie podczas prac porządkowych. Jest to jeden z 34 artefaktów tego typu zachowanych na terenie całej Polski.
2. Działania edukacyjne
- rozpoczęliśmy akcję nieodpłatnego przekazywania archiwalnych egzemplarzy miesięcznika "Spotkania z Zabytkami" do bytowskich bibliotek publicznych i szkolnych.
3. Inne inicjatywy i dokonania (także naukowe)
- podjęliśmy starania o odnalezienie w archiwach wojskowych (także londyńskich, archiwum Straży Granicznej, biura Kancelarii Prezydenta RP) dokumentacji związanej z przebiegiem służby wojskowej i odznaczeniem Virtuti Militari krewnego sympatyka Oddziału, pana Stanisława Borzyszkowskiego z Bytomia. Uzyskaliśmy wiele ciekawych i nieznanych informacji.
- podjęliśmy ścisłą współpracę z Zarządem Stowarzyszenia "Pomorskie Dziedzictwo" w ramach projektu adaptacji dawnej wozowni na potrzeby centrum dydaktyczno-muzealnego.
- zorganizowaliśmy spotkanie w Warszawie Zarządu Głównego TOnZ z Zarządem Oddziału połączone m.in. ze zwiedzaniem parku pałacowego w Natolinie.
- podjęliśmy starania o zorganizowanie na terenie powiatu bytowskiego programu "Bezrobotni w służbie ochrony zabytków". Zamierzamy powołać komitet w skład którego powinni wejść przedstawiciele m.in. urzędu konserwatorskiego i urzędu pracy. Naszym celem jest ratowanie zabytków i zatrudnianie do prac przy tych obiektach osób bezrobotnych. Jest to szczególnie istotne wobec planowanych prac remontowych i adaptacyjnych przy zabytkowej wozowni, której Oddział jest współgospodarzem.
- złożyliśmy na ręce burmistrza Bytowa propozycje wspólnych działań na rok 2006 dotyczących m.in. adaptacji części wozowni na potrzeby sali multimedialnej, realizacji planu zagospodarowania terenu wokół kompleksu Starostwa, dyslokacji zabytkowego obelisku z cmentarza.
4. Publikacje
- ustaliliśmy pochodzenie odnalezionego przez członka Oddziału kompletnego śmigła lotniczego z okresu II wojny światowej, a jego historia została opisana w styczniowych (2006) "Spotkaniach z Zabytkami".
- rozpoczęliśmy wydawanie kwartalnika (początkowo) biuletynu informacyjnego dotyczącego nade wszystko bieżącej działalności Oddziału w Bytowie rozsyłanego drogą pocztową do wszystkich jego członków. Znalazły się w nim także wszelkie informacje o historii i współczesności Towarzystwa Opieki nad Zabytkami oraz aktualnych planach i realizacjach dotyczących zadań celowych będących w zainteresowaniu Oddziału.
III Współpraca w innymi organizacjami oraz samorządem i instytucjami państwowymi
- zostaliśmy zaproszeni do komitetu organizacyjnego obchodów Jubileuszu 660-lecia miasta Bytowa, a nasza propozycja włączenia w program obchodów dwóch wystaw udostępnionych dzięki współpracy z KOBiDZ (Podhorce - Polsko-Ukraińskie badania założeń rezydencjonalnych i Polskie obiekty wpisane na listę światowego dziedzictwa UNESCO), została pozytywnie zaopiniowana przez organizującego obchody zastępcę burmistrza Jerzego Lenca.
- wnieśliśmy o udział przedstawiciela TOnZ-u w posiedzeniach Komisji Programowania i Rozwoju Urzędu Miasta
- nawiązaliśmy współpracę z Oddziałem TOnZ w Słupsku oraz Wojewódzkim Oddziałem Służby Ochrony Zabytków w Gdańsku i Delegaturą Wojewódzkiego Oddziału w Słupsku oraz Muzeum Narodowym w Szczecinie
- nawiązaliśmy współpracę z Towarzystwem Twórców i Miłośników Kultury "Spichlerz" z Miastka (powiat bytowski)
- w ramach współpracy z Gminą Bytów wyjechaliśmy na rocznicowe obchody związku dawnych mieszkańców Bytowa do Frankenbergu (Niemcy), gdzie nawiązaliśmy współpracę z muzealnikami gromadzącymi informację na temat dziejów bytowiaków i samego Bytowa. Koszty wyjazdu zostały sfinansowane z prywatnych środków.
IV Realizacja zadań zleconych
- złożyliśmy ofertę na realizacje zadania publicznego: Programu Pilotażowego pt. "Ochrona Zabytków w szkole pomorskiej" przeznaczonego przede wszystkim dla nauczycieli historii, języka polskiego i geografii na wszystkich etapach nauczania.

5.Oddział TOnZ w Czersku
(oddział posiadający osobowość prawną)
I Sprawy organizacyjne.
1. Od września 2005 roku Oddział posiada status organizacji pożytku publicznego.
2. 53 członków .
3. Prezes: Barbara Jabłońska.
4. W 2005 roku odbyło się:
- dwanaście posiedzeń Zarządu Oddziału w tym: dwa spotkania z władzami samorządowymi w sprawie organizacji imprez, jedno spotkanie w sprawie prac remontowych siedziby Oddziału - "Organistówki",
- trzy zebrania Oddziału,
- cztery spotkania z władzami Gminy Góra Kalwaria w sprawie Zamku i tu z przykrością musimy stwierdzić, że pomimo obietnic Urząd Miasta i Gminy Góra Kalwaria nie przekazał nam w użyczenie Zamku Książąt Mazowieckich w Czersku, a to było podstawą do pozyskiwania funduszy na prace konserwatorskie i renowacje tego zabytku,
- dwa spotkania w Starostwie Powiatowym w Piasecznie w sprawie współpracy z organizacjami pozarządowymi na terenie powiatu.
5. W 2005 roku decyzją Zarządu Oddziału przyjęto w poczet członków 14 osób.
6. Zarząd Oddziału za zgodą ks. Dziekana Włodzimierza Kucharskiego proboszcza parafii Czersk użyczył adresu siedziby dla Czerskiego Bractwa Kurkowego.
II Opis działalności
Wykonanie planu za 2005 rok:
1. Odbyły się imprezy plenerowe na terenie Zamku Książąt Mazowieckich w Czersku:
- w czerwcu po raz szósty "Ogrody Królowej Bony",
- we wrześniu po raz ósmy "Europejskie Dni Dziedzictwa", podczas imprezy przeprowadzono zbiórkę, a za zebrane fundusze kupiono boazerie na dokończenie prac remontowych poddasza "Organistówki"
2. Zakończono prace remontowe parteru siedziby naszego Oddziału w zabytkowej "Organistówce" i zgodnie z wcześniejszymi ustaleniami z ks. Dziekanem Wł. Kucharskim i Urzędem Miasta i Gminy w Górze Kalwarii rozpoczęła działalność świetlica dla dzieci z terenu Czerska w godz. 15-19, w lutym odbyło się uroczyste otwarcie,
2. Częściowo opracowano materiały do publikacji pt. "Przewodnik po Czersku",
3. W sierpniu w Łazienkach Królewskich w Warszawie podczas imprezy "Dni Mazowsza" razem z pracownikami Starostwa Powiatowego w Piasecznie i właścicielami Muzeum Regionalnego w Górze Kalwarii promowaliśmy Czersk i powiat piaseczyński, tak jak w poprzednich latach zapraszaliśmy do zwiedzania Czerska, uczestnictwa w imprezach, czytania naszych publikacji i miesięcznika "Spotkania z Zabytkami",
4. We wrześniu złożyliśmy wniosek do Urzędu Miasta i Gminy w Górze Kalwarii o dofinansowanie imprez (Starostwo Powiatowe w Piasecznie będzie przyjmowało wnioski w styczniu lub w lutym 2006 roku),
5. W oparciu o zalecenia ekspertyzy Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Warszawie oraz w konsultacji z zaprzyjaźnionymi specjalistami w tym zakresie Zarząd Oddziału opracował harmonogram (plan) przewidzianych do przeprowadzenia prac konserwatorskich i renowacji Zamku w Czersku.
Z planu pracy na 2005 rok nie udało nam się dokończyć opracowania materiałów i wydać publikacji pt. "Przewodnik po Czersku". Pomimo przekazania planu prac konserwatorskich oraz renowacji Zamku w Czersku i licznych interwencji naszego Oddziału Urząd Miasta i Gminy w Górze Kalwarii do dnia dzisiejszego nie przeprowadził żadnych prac zabezpieczających mury, nie naprawił szkód powstałych na Zamku podczas nagrywania filmu "Wiedźmin", nie wyczyścił fosy z zarastających ją krzaków, a także nie zapewnił całodobowego dozoru Zamku, co nadal skutkuje zniszczeniami i aktami wandalizmu.
III Współpraca w innymi organizacjami oraz samorządem i instytucjami państwowymi
Tak jak w latach ubiegłych z przyjemnością możemy odnotować bardzo dobrą współpracę z instytucjami, organizacjami społecznymi i mediami a są to:
- Mazowiecki Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Warszawie, Krajowego Ośrodek Badań i Dokumentacji Zabytków w Warszawie, Państwowe Muzeum Archeologiczne w Warszawie,
- Stowarzyszenie Naukowe Archeologów Polskich w Warszawie, Ośrodek Kultury w Górze Kalwarii, Rzymsko Katolicka Parafia p. w. Przemienienia Pańskiego w Czersku, Czerskie Bractwo Kurkowe, Gminny Ośrodek Pomocy Rodzinie w Górze Kalwarii, Towarzystwo Miłośników Góry Kalwarii i Czerska, Rada Sołectwa Czerskiego, Zespoły pieśni i tańca powiatu piaseczyńskiego, Grupa artystów malarzy i rzeźbiarzy "Communio Graphis" z Góry Kalwarii, Szkoły Podstawowa w Czersku i nr 2 w Górze Kalwarii, Bractwo motocyklowe i samochodów zabytkowych "Sokół", Policja, Straż Miejska i Ochotnicza Straż Pożarna z Góry Kalwarii, Zakład Gospodarki Komunalnej w Górze Kalwarii, Grupa Chemii Gospodarczej INCO VERITAS Góra Kalwaria, A.R.SKŁAD Góra Kalwaria, AGROPOL Potycz, LISZEWSKI GAZ, Administracja Domów Mieszkalnych w Górze Kalwarii, "Gminna Spółdzielnia Samopomoc Chłopska" w Górze Kalwarii, Zbigniew Bugno Piekarnia w Górze Kalwarii, Restauracja BACCARA w Błędowie,
- TVP3, Radio dla Ciebie, Katolickie Radio Archidiecezji Warszawskiej św. Józef, Radio Plus, Voyage, The Warsaw Voice, Punkt, Passa, Ochrona Zabytków, Spotkania z Zabytkami, Brif For Poland, Gazeta Wyborcza, Kurier Południowy.
oraz z Urzędami:
- Urząd Marszałkowski Województwa Mazowieckiego,
- Urząd Wojewody Mazowieckiego,
- Starostwo Powiatowe w Piasecznie,
- Urząd Miasta i Gminy w Górze Kalwarii.

6. Oddział w Grudziądzu
I Sprawy organizacyjne
1. Ilość członków - 17
2. Prezes - Paweł Grochowski
3.Adres - Klub Akcent ul. Wybickiego 38 86-300 Grudziądz
II Opis działalności
1. Założenie strony internetowej Oddziału informującej o działalności Towarzystwa oraz przedstawiającej najcenniejsze zabytki Grudziądza i powiatu grudziądzkiego.
Zorganizowanie wycieczki autobusowej dla członków Towarzystwa i wszystkich chętnych szlakiem kościołów zabytkowych powiatu grudziądzkiego ziemskiego (Okonin, Radzyń Chełmiński, Gruta, Łasin, Święte, Szembruk, Gubiny, Mokre).
Wygłaszanie referatów w czasie zebrań Oddziału poświęconych historii sztuki i ochronie zabytków.
2. Rozpoczęcie akcji oceny stanu zachowania i dokumentacji fotograficznej zabytkowych kamienic Grudziądza.
Przeprowadzenie wraz z redakcją "Nowości Grudziądzkich" próby ustalenia losów odkrytej w roku 1968 w kamienicy "Pod Łabędziem" przy Rynku grudziądzkim drewnianej polichromii z roku 1762 roku z przedstawieniem panoramy Grudziądza, która zaginęła po przekazaniu jej do miejscowego Muzeum - niestety bez rezultatu.
3. Opublikowanie w "Kalendarzu Grudziądzkim 2006" artykułów o zabytkowych kościołach - pofranciszkańskim i ewangelickim - oraz o pruskim forcie na Wielkiej Księżej Górze na przedmieściach Grudziądza

7. Oddział TOnZ w Kazimierzu Dolnym
Towarzystwo Opieki nad Zabytkami Oddział w Kazimierzu Dolnym wznowiło działalność po nadzwyczajnym walnym zgromadzeniu które odbyło się w dniu 21.01.2005 r.
W okresie od Walnego Zgromadzenia do końca roku odbyło się 6 posiedzeń Zarządu Towarzystwa, podczas których:
- ustalono zasady poinformowania wszystkich członków Towarzystwa o reaktywowaniu działalności i sposobie wpłaty składki członkowskiej i jej wysokości,
- przyjęto program działania na rok 2005,
- podjęcie inicjatywy działań zmierzających do wpisania na listę światowego dziedzictwa UNESCO Małopolskiego Przełomu Wisły wraz z zabytkowym zespołem urbanistyczno- krajobrazowym,
- podjęto decyzję o wsparciu starań Samorządu miasta o uzyskanie dotacji na modernizację ulic Klasztornej i Krakowskiej. Podjęto decyzję o przygotowaniu odpowiednich pism do Ministra Kultury i Gospodarki,
- omówiono doniesienia prasowe w sprawie planowanej kolejki linowej do Janowca,
- omówiono przygotowania miasta do Festiwalu Lato Filmów 2005,
- przedstawiono sytuację budowy apartamentowca "Pod Aniołem" w kontekście zgodności z zapisami w planie zagospodarowania przestrzennego,
- omówiono odpowiedzi Konserwator Zabytków na pismo w sprawie apartamentowca i Kolejki Linowej. Odpowiedzi otrzymano również z Urzędu Miasta,
- wiceprezes Maria Warszawska wystąpiła z propozycją objęcia "opieką" spalonej Wikarówki przy kościele Św. Anny,
- omówiono posiedzenie Rady Miasta w sprawach budżetowych,
- zaproszony na posiedzenie J. Żurawski zaproponował napisanie protestu w sprawie wykładania ulic Kazimierza betonowymi kostkami,
- podjęto inicjatywę włączenia się do prac nad pracami do studium zagospodarowania przestrzennego,
- zaproponowano spotkanie z panem Szmyginem w sprawie odczytu poświęconemu problemom architektonicznym Kazimierza Dolnego,
- postanowiono z początkiem 2006 r. podjąć kroki w celu zabezpieczenia i ochrony przed kompletną dewastacją zabytkowych Jatek na Małym Rynku,
Zarząd Oddziału Towarzystwa Opieki nad Zabytkami w Kazimierzy Dolnym zgodnie z planem swego działania w roku 2005 wystąpił do Zarządu Głównego i uzyskał zgodę na otrzymanie osobowości prawnej.
Nawiązano bezpośredni kontakt władz Zarządu z Burmistrzem Kazimierza Dolnego mający na celu współpracę w zakresie działań Towarzystwa na rzecz ochrony zabytków.
Kilka odbytych spotkań z władzami miasta zaowocowało prezentacją zamiarów renowacji zabytkowych Jatek przed Komisją Budżetową i Urbanistyczną Rady Miasta, która jednogłośnie pozytywnie zaopiniowała zamiary Towarzystwa.
Zdobycie środków i pozyskanie sponsorów na ten cel stanie się głównym zadaniem Towarzystwa w roku 2006.

8. Oddział w Łodzi
I Sprawy organizacyjne
1. Dnia 26 lutego 2003 r. odbyło się Walne Zebranie Zwyczajne Członków TOnZ Oddziału Łódzkiego na którym wybrano Zarząd na kadencję 2003-2006. Zarząd ukonstytuował się następująco:
Prezes: Wiesław Kaczmarek,
wiceprezes: Mirosław Z. Wojalski,
sekretarz: Izabela Nowakowska,
skarbnik: Bronisław Jacek Biernacki.
Członkowie: Mirjana Brzozowska, Andrzej Danowski, Halina Meller - Mucha, Grażyna Pietrzyk, Maciej Sobieraj, Andrzej Wentel, Jerzy Wojnarowski.
2. W skład Komisji Rewizyjnej zostali wybrani:
Przewodnicząca Barbara Wentel
Członkowie: Aleksander Główka, Łucja Robak, Zofia Dziedzicka, Jan Zienkiewicz
3. Stan członków na dzień 31 XII 2005 wynosił 719.
4. 2005 - Odbyło się 7 zebrań zarządu. Odbyło się 11 spotkań (5 wycieczek) ogólnych członków Oddziału. Dodatkowo współorganizacja kilku spotkań środowiskowych, EDDz i ŁDOnZ.
II Opis działalności
1. Interwencje konserwatorskie
Kontynuowana była pomoc przy remoncie zabytkowego tramwaju SANOK z okresu międzywojennego oraz tramwaju N5 z okresu powojennego - lata 50. XX w., który już sporadycznie jeździ na ulicach Łodzi popularyzując TonZ.
Szereg interwencji w prasie, radio i TVP3 w sprawie złego stanu, pojawiających się zagrożeń, dewastacji łódzkich zabytków - wszystkie kwitowane brakiem możliwości skutecznego przeciwdziałania i braku środków na remonty i konserwacje. W dwóch przypadkach Prezes Oddziału składał doniesienia do Prokuratury - bez wymiernych skutków dla ochrony zabytków.
W jednym wypadku na wniosek Wiesława Kaczmarka wszczęto w październiku 2004 r. dochodzenie w sprawie niszczenia zabytku na mocy art. 108 art.1 Ustawy o zabytkach wobec właściciela zabytkowej tkalni K. Scheiblera z 1889 r. W czerwcu 2005 r. prowadzone śledztwo umorzono. Na skutek interwencji W. Kaczmarka w Prokuraturze Apelacyjnej - w grudniu 2005 r. podjęto dodatkowe czynności śledcze. Sprawa w toku.
Byliśmy wraz z Wojewódzkim Urzędem Ochrony Zabytków współorganizatorami debaty na temat losów Księżego Młyna wywołanej dewastacją secesyjnej elektrowni (3 spotkania w gronie kilkunastu zainteresowanych osób, reprezentujących instytucje związane z Księżym Młynem, stowarzyszenia kulturalne i indywidualnych działaczy kultury), w wyniku której został wystosowany do Prezydenta Miasta Łodzi Jerzego Kropiwnickiego list z 3 czerwca 2005 r. wyrażający nasze zatroskanie losami Księżego Młyna, postulujący pewne rozwiązania i działania.
2. Publikacje
Wydaliśmy "Od Fiszera do Pegaza" - 123 lata z dziejów jednej księgarni. Księgarnie łódzkie okresu międzywojennego. Janiny Krakowiak. Sponsorem tej publikacji były dwie osoby fizyczne: Pani Wacława Skrzetuska łodzianka i Paweł Pawłowski, łodzianin, którego losy wojny rzuciły do Anglii oraz jedna instytucja - Oddział Okręgowy Narodowego Banku Polskiego.
Ostatnią publikacją z września 2005 r. jest Waldemara Bieżanowskiego "Z dziejów kanalizacji i wodociągów łódzkich“ (nr 12 z "serii brązowej“) która nie ukazałaby się, gdyby nie sponsorowanie jej druku przez Pana Antoniego Korościka wł. firmy "Oltom“, choć po wydrukowaniu duże zainteresowanie wykazał Zakład Wodociągów i Kanalizacji w Łodzi Sp. z o.o.
Przygotowujemy szereg dalszych publikacji o dziejach i zabytkach Łodzi z serii "brązowej“. Nasze publikacje są pozytywnie recenzowane na łamach prasy codziennej i periodyków.
3. Popularyzacja
6 IV 2005 r. zorganizowane zostało przez Prezesa W. Kaczmarka spotkanie "w terenie" upamiętniające wizytę Papieża w tkalni K. Scheiblera przy ul. Kilińskiego. W przygotowanie, mimo spontaniczności tej imprezy (zorganizowana praktycznie w ciągu 12 godzin) włączyły się TVP3 - udostępniono telebim, na którym wyświetlano historyczne relacje oraz prowadzono kilkugodzinny blok relacji z wejściami "na żywo", Radio Łódź wspierając systemem nagłośnienia tej imprezy oraz Gazeta Łódzka. Szerokie rozpropagowanie tego spotkania spowodowało że przybyło ok. 300-400 osób, w tym wiele dawnych pracowników Uniontexu wspominających wizytę Papieża Jana Pawła II.
Wydarzenie to stało się przyczynkiem do dalszych spotkań dyskusyjnych różnych środowisk w TOnZ pod hasłem "Co dalej z tkalnią Scheiblera ?". Jednym z nich było spotkanie 18 kwietnia patrz na końcu sprawozdania.
Jednocześnie "wykiełkowała" idea stworzenia w tym miejscu Centrum Dialogu Jana Pawła II. Prezydent miasta rozpoczął zbieranie funduszy na ten cel i prowadzi rozmowy z właścicielem na temat wykupienia tego obiektu na cele społeczne.
27-28 X 2005 r. byliśmy współorganizatorami Drugiego Ogólnopolskiego Seminarium promującego Zabytki Przemysłowe i Kolejowe jako Atrakcje Turystyczne pod patronatem Wojewody Łódzkiego. Pierwszego dnia obrady były poświęcone zabytkom przemysłowym i problemom Księżego Młyna, w tym także przypomnieniu, że w czerwcu 2003 r. byliśmy współorganizatorami Pikniku na Księżym Młynie i wtedy zorganizowaliśmy przejazd zabytkowymi wagonami kolejowymi ciągnionymi kilka kilometrów przez zabytkowy parowóz, po szynach kompleksu Scheiblera, a teraz to już niemożliwe, bo szyny w głównej mierze sprzedano a w części rozkradziono.Zorganizowano zwiedzanie secesyjnej elektrowni kompleksu Scheiblera przy ul. Milionowej.Drugiego dnia - zabytki kolejowe Polski i Europy jako atrakcje turystyczne.
W Seminarium brali udział goście z Wielkiej Brytanii zrzeszeni w European Federation of Museum and Tourist Railways.
Europejskie Dni Dziedzictwa
16-17 września 2005 r. zapoznaliśmy się z projektem rewitalizacji i przystosowania do nowej funkcji starych zakładów Izraela Poznańskiego przy ul. Ogrodowej jako obiekt "Manufaktura" i postępami prac które w tym kompleksie prowadzi firma Apsys. Informację o EDDz pokazała Telewizja Łódź w lokalnym dzienniku ŁWD.
Łódzkie Dni Opieki nad Zabytkami organizowane od 18 lat wspólnie z Komisją Opieki nad Zabytkami PTTK
Spotkanie - sesja "Historie szpitali łódzkich do 1945 r" poprzedziła zwiedzanie w drugim dniu szpitali Anny Marii czyli obecnie dr Janusza Korczaka powstały 100 lat temu oraz szpital św. Anny obecnie dr Karola Jonschera powstały 125 lat temu. Referaty wygłosili: Mirosław Z. Wojalski o powstawaniu łódzkich szpitali oraz dr Magdalena Bednarkiewicz z Instytutu Architektury Politechniki Łódzkiej "Budownictwo szpitalne II Rzeczpospolitej“
Przygotowane zostały "spotkania edukacyjne", na których omawiane były przez Andrzeja Danowskiego style architektury. W miesiącach zimowych było to przygotowanie do planowanych wycieczek po Łodzi w okresie wiosny i jesieni. Łącznie zorganizowano 10 takich spotkań, w których zawsze uczestniczyło ok. 20-30 osób. W spotkaniach uczestniczyli także członkowie Koła Przewodników PTTK.
W 2005 w cyklu 4 wycieczek z przewodnikami, znawcami dziejów i zabytków Łodzi poznawaliśmy zabytki Starego i Nowego Miasta, ulicy Pomorskiej, ulicy Narutowicza, ulicy Wólczańskiej.
Tematem spotkań były również "szkice o włókiennictwie" czy lista zabytków UNESCO - wystąpienia przygotowane przez Andrzeja Wentela.
Organizowanych było coroczne zwiedzanie starych cmentarzy Łodzi (Starego Cmentarza przy ul. Ogrodowej i Nowego [z 1892 r.] Cmentarza Żydowskiego przy ul. Brackiej), wycieczki do określonych obiektów czy to będących w zagrożeniu czy też wyremontowanych i ciekawie zaadoptowanych dla bieżącego użytkownika.
Przeprowadzono szereg prelekcji z przeźroczami o dziejach i zabytkach Łodzi w różnych środowiskach na spotkaniach: w bibliotekach, w klubach seniora, na Uniwersytecie III Wieku.
Do przygotowań tych spotkań szczególnie aktywnie włączali się Miriam Brzozowska, Izabela i Inga Nowakowskie, Zdzisław Kaczyński, Robert Szewczyk, Mirosław Zbigniew Wojalski i inni.
Inne m. in.:
W czerwcu 2005 r. zorganizowana została przez OŁ TOnZ wystawa fotografii Andrzeja Wacha pokazująca fotografie historyczne oraz przemiany w kompleksie K. Poznańskiego - obecnie centrum handlowe Manufaktura. Wystawa obejmowała ponad 100 fotogramów na 26 planszach, które przez miesiąc były prezentowane na ul. Piotrkowskiej przed siedziba Urzędu Miasta Łodzi.
4. Współpraca z młodzieżą
Przedstawiciele Oddziału Łódzkiego TOnZ uczestniczą jury różnych młodzieżowych konkursów fotograficzno-plastyczno-historycznych. Pozwala to na rozpropagowanie idei TOnZ oraz zwrócenie uwagi młodzieży na tematykę ochrony zabytków. Bardzo często poza konkursem TOnZ przyznaje własne nagrody.
Organizowane są wycieczki i prelekcje dla młodzieży szkolnej w porozumieniu z nauczycielami prowadzącymi zajęcia zawierające elementy lokalnego regionalizmu. Członkowie TOnZ aktywnie wspierają wśród młodzieży propagowanie zainteresowania historią Łodzi i jej zabytkami.
Młodzieżowych kół TOnZ mieliśmy 9. Część z nich nie wykazywała dużej aktywności. Najlepiej działały koła w XII LO (opiekun Lucyna Hasiuk), LXVII LO i Gimnazjum nr 35 (opiekun Małgorzata Kowalska), Pałacu Młodzieży (opiekun Joanna Proszak). Na końcu kadencji działalność w niemal wszystkich kołach niemal zamarła (maturzyści nie przygotowali dostatecznej ilości swoich następców).
5. Aktywność medialna
Media (radio, tv, prasa, internet na stronie UMŁ) często informowały o naszych poczynaniach oraz opublikowanych książkach. Zamieszczano również w prasie listy otwarte na temat zagrożeń łódzkich zabytków.
Kilkakrotnie Radio Łódź nadawało informacje przez nas inspirowane o zabytkach Łodzi. W ramach radiowego cyklu "Małe Ojczyzny" członkowie Zarządu ŁO TOnZ wielokrotnie współuczestniczyli w audycjach nawiązujących do propagowania wartości łódzkich zabytków.
Wiceprezes Mirosław Wojalski mówił o zabytkach Łodzi jako uczestnik sobotniej audycji Radia Łódź "Rozmowy przy śniadaniu“.
Członkowie Zarządu (W. Kaczmarek, A. Danowski, M. Wojalski oraz Inga Nowakowska) byli wielokrotnie zapraszani do debat nadawanych na żywo w TVP3, Telewizji TOYA, Radio Łódź.
6. Różne
Wzięliśmy udział w Projekcie Badawczym Uniwersytetu z Erlangen-Norymbergii Europeizacja struktur regionalnych w Europie Środkowo-Wschodniej. Badanie porównawcze na przykładzie Węgier, Polski i Rumunii. Wspierane przez Fundację Volksvagena zagadnienie "Jedność w wielości? Podstawy i wyzwania rozszerzonej Europy".
III Współpraca z innymi instytucjami i organizacjami państwowymi
Od lat współpracujemy z Komisją Opieki nad Zabytkami oraz Kołem Przewodników Łódzkiego Oddziału PTTK. Wiele imprez plenerowych jest realizowanych w porozumieniu z członkami tych organizacji.
W związku z uaktywnieniem starań w sprawie remontu Kaplicy Mauzoleum Rodziny Scheiblerów zacieśniła się współpraca z Fundacją na Rzecz Ratowania Kaplicy Scheiblera (byliśmy współorganizatorami Fundacji) oraz Towarzystwem Opieki nad Starym Cmentarzem przy ul. Ogrodowej w Łodzi. Na spotkaniach naszych członków wielokrotnie prezentowano działania Fundacji oraz TOnSC, a corocznie członkowie TOnZ pomagają w kweście na odnowę zabytkowych pomników na tym cmentarzu.
Współpraca z Widzewską Galerią Ekslibrisów prowadzoną przez Mirosława Zbigniewa Wojalskiego w zakresie organizowania wielu wystaw, np.: pokazujących zabytkowe tramwaje łódzkie, zabytkowe budowle łódzkie, zabytki Łodzi na ekslibrisach i inne.
Prezes Oddziału Wiesław Kaczmarek brał udział w spotkaniach Kolegium Konsultacyjnego przy Instytucie Architektury i Urbanistyki PŁ.Udział w spotkaniach konsultacyjnych PROREVITA- zintegrowanego programu rewitalizacji centrum miasta, którego opracowanie Prezydent miasta zlecił naukowcom z łódzkich uczelni. Na terenie UMŁ odbywały się prezentacje (konsultacje społeczne). Dwukrotnie uczestniczył w nich Prezes TOnZ.
Uczestniczymy w Pokazach Dorobku Organizacji Pozarządowych w Urzędzie Miasta Łodzi oraz w Forum Organizacji Pozarządowych organizowanych w Łodzi, pokazując dorobek wydawniczy oraz zdjęcia relacjonujące działania TOnZ w Łodzi a w szczególności ze spotkań członków i sympatyków TOnZ i zdjęcia zabytków łódzkich.
Uczestniczymy w pracach zespołów opracowujących zasady współdziałania samorządu z organizacjami pozarządowymi.
IV Finanse
Wg raportu kasowego stan gotówki na 31 XII 2005 r. wynosi 1307,67 zł.
Z raportów bankowych natomiast wynika, że:
przychody wyniosły 4459,08 zł
a ich struktura jest następująca:
odsetki bankowe 346,39 zł  7,77 %
za sprzedane książki 3685,00 zł   82,64 %
darowizny 427,69 zł 9,60 %
wydatki wynosiły  : 11551,30 zł
struktura wydatków:
druk publikacji 11525,00  99,77%
przekazanie do ZG  26,30  niewłaściwie wpłaconego na nasze konto 1%
Saldo na 31 XII 2005. 2937,54zł

9. Oddział TOnZ w Olsztynie
I Sprawy organizatorskie
1. Oddział liczy 42 członków
2. Prezes: mgr Ewa Olkowska
3. W okresie sprawozdawczym odbyły się dwa spotkania członków Oddziału oraz osiem zebrań Zarządu. Spotkania miały charakter sesji wyjazdowych w miejscach działalności członów Towarzystwa, dobranych stosownie do tematów prezentowanych referatów.
Przedmiotem i tematem zebrań, pomijając sprawy organizacyjne, były:
2 lipca 2005 r. - spotkanie w Klebarku Wlk. na plebanii i w galerii przy kościele p.w. Znalezienia Krzyża Świętego w Klebarku Wlk. poświęcone:
- omówienia wybranych zagadnień konserwatorskich dotyczących witraży w kościele parafialnym w Klebarku Wlk., kompletu okien autorstwa Maejera z Koblencji, stanowiącego unikalny w skali Europy Środkowej, bo jedyny zachowany w całości zespół tegoż autora. Prezentacji dokonał ks. Henryk Błaszczyk - członek Oddziału.
- Kol. dr Jerzy Sikorski wygłosił referat poświęcony problematyce prac badawczych w związku z poszukiwaniami pochówku M. Kopernika w Katedrze Fromborskiej
- Kol. Tadeusz Korowaj wygłosił słowo wprowadzające przed prezentacją wystawy zorganizowanej przez nasz Oddział w związku z obchodami Dni Dziedzictwa Kulturowego - pt. "Macewy żydowskie". Była to prezentacja fotogramów powstałych na bazie dokumentacji historycznych cmentarzy gromadzonej w ramach plenerów organizowanych przez Muzeum Sztuki Ludowej w Otrębusach k/Warszawy.
18 grudnia 2005 r. - spotkanie w Archiwum Państwowym w Olsztynie poświęcone:
- prezentacji książki autorstwa członka naszego oddziału - kol. Tadeusza Korowaja "Rastembork/ Kętrzyn. Przewodnik ilustrowany po mieście". Recenzji publikacji dokonał inny członek naszego oddziału - kol. dr Jerzy Sikorski.
- omówiono sprawę znaleziska - kamienia pamiątkowego z Nakomiad poświęconego O. Bismarckowi
- kol. Ewa Olkowska wygłosiła referat pt. "Problemy techniczne, estetyczne i etyczne we współczesnej konserwacji na przykładzie renowacji polichromii w prezbiterium kościoła p.w. Św. Józefa w Olsztynie". Prelekcja wraz z prezentacją przy obiekcie.
Oddział finansował prace konserwatorskie przy dwóch XVII-wiecznych obrazach z Bazyliki p.w. Św. Jerzego w Kętrzynie.
4. Publikacje
Zamknięto prace redakcyjne przy VI numerze Biuletynu Konserwatorskiego i rozpoczęto gromadzenie materiału do następnego. W związku z powyższym złożono oferty WUOZ dotyczące dofinansowania wydawnictwa. Ponadto czynione są starania w celu uzyskania środków na organizację wystawy konserwatorskiej oraz konferencji poświęconej prezentacji dorobku badawczego członków Oddziału.
II Współpraca z innymi organizacjami i instytucjami państwowymi
Nawiązano współpracę z Germanisches Natrionalmuseum Bibliotek w Norymberdze.

10. Oddział TOnZ w Opolu
I Sprawy organizacyjne
1. 30 członków.
2. Prezes - prof. Jan Kubik.
3. Otwarte zebrania zarządu oddziału odbywają się w każdy pierwszy wtorek miesiąca o godz. 15 lub 16 w Katedrze Fizyki Materiałów Politechniki Opolskiej, Opole, ul. Katowicka 48, pok. 9, tel.: 4 56 50 85.
4. Składki od 32 członków oddziału na zebraniu listopadowym 2000r. w pałacu w Mikolinie remontowanym przez p. Korneliusza Pszczyńskiego zebrał b. skarbnik p. Franciszek Kamysz.
II Opis działalności
1. Konferencja popularno- naukowa pt. "Problemy dziedzictwa kulturowego w architekturze" zorganizowana 27-29.06.05 w Muzeum nyskim przez W.S.T. w Nysie- Prace organizacyjne kol. K.Staszkowa oraz wygłoszenie referatów m.in. "Zasady konserwacji zabytków architektury" przez J. Kubika.
2. Sesje popularno- naukowe pt. "Trwałość zabytków"- występują w sympozjum polsko-czesko-słowackim pt.: "Trwałość materiałów i konstrukcji" Opole - Kamień Śląski, 2004 r. i 2005 r., - organizowany wspólnie z KIB o/PAN w Katowicach.( ponad 50 uczestników). W 2005 r. zaprezentowano m.in. sylwetkę Th.Kaluży- wybitnego fizyka urodzonego w Opolu, który wprowadził do teorii względności 5 wymiar.
3. Uroczysta sesja naukowa w Ratuszu Opolskim, w dn.24.11.05r. poświęcona 120 rocznicy urodzin Th. Kaluży- wybitnego fizyka z Królewca. Towarzystwo zainicjowało uroczystości, których organizatorem - z uwagi na rangę uczonego- były uczelnie opolskie, Komisja Inżynierii przy oddziale PAN w Katowicach oraz władze Opola.
4. Sesja poświęcona 100-leciu urodzin E. Spernera- wybitnego matematyka z Nysy, odbyta 15.12.05 r.(cz.I) w Nyskim Carolineum, z nauczycielami oraz 12.01.06r.(cz.II) z uczniami i władzami miasta. Organizatorem spotkania był kol.Staszkow a referentem J.Kubik
5. Rada konserwatorska została powołana - 1.04.04, i podjęła działalność merytoryczną - spotkania wyjazdowe w Skansenie Opolskim, Nysie i Brzegu.
6. Powołanie koła TOnZ w Bielsku - Białej- organizatorem jest kol. Jerzy Balski z B-B., który zorganizował grupę 15 osób zbulwersowanych stanem bielskiej starówki (adres kontaktowy: Jerzy Balski, Bielsko-Biała, ul. Kazimierza Wielkiego 25).
7. Organizacja z Instytutem Historii U.O seminarium naukowego: "Historia a zabytki" - Referaty wygłosili m.in.: J. Kubik, i J. Trzos- członkowie zarządu TOnZ w Opolu.
8. Starania o upamiętnienie działalności kolejnych, zasłużonych dla Śląska uczonych:
- M. Borna (1882-70) - urodzonego we Wrocławiu noblisty, współtwórcy mech. kwantowej,
- W. Burzyńskiego (1902-72) - autora hipotezy wytężeniowej, profesora Pol. Lwowskiej, pierwszego demokratycznie wybranego rektora Pol. Śl. w Gliwicach, oficera w Powstaniu Śl.
- R. Couranta (1888-72) - ur. w Lublińcu słynnego matematyka niem-amer.- współtwórcy z D. Hilbertem metod fizyki matematycznej.
-M. Góppert-Mayer (1906-72)- ur. w Katowicach noblistki - autorki powłokowego modelu atomu,
- F. Hausdorffa (1868-1942)- ur. we Wrocławiu twórcy topologii - przestrzenie Hausdorffa,
- H. Hopfa (1894-71)- ur. we Wrocławiu mat. - topologiczne podstawy geometrii różniczkowej,
- G. Kirchhoffa (1824-87)- słynnego fizyka, w latach 1849-52 prof. Un. we Wrocławiu
- M.W. Kutty (1867-44)-ur. w Byczynie współtwórcy pierwszej metody numerycznego rozwiązywania nieliniowych równań różniczkowych (Metoda Runge- Kutta),
- L. Kroneckera (1823-1891)- ur. w Legnicy mat.- współtwórcy algebry liniowej i teorii grup,
- W. Olszaka (1902-1981)- urodzonego w Karwinie na Zaolziu twórcy polskiej szkoły teorii plastyczności, Rektora CISM w Udine we Włoszech,
- E. Spernera (1905-80) ur. w Prusinowicach k. Nysy mat.(Lemat Spernera w teorii wymiaru),
- O. Sterna (1888-1969) ur. w Żorach noblisty- genialnego eksperymentatora.
Każda z wymienionych osób, a ich zbiór jest nadal niepełny, ma trwałe - najczęściej historyczne miejsce w uprawianej dyscyplinie wiedzy. Warto je więc przywrócić pamięci obecnych mieszkańców Śląska o co zabiegamy.
9. Aktywność medialna
- Prezentacja w Gazecie Wyborczej sylwetek uczonych: Th. Kaluży, E.Spernera, W. Kutty, W. Olszaka, R. Couranta.
- Zabiegi o zachowanie pozostałości unikalnego portu opolskiego tzw. "Opolskiej Wenecji"
- Audycje J.Kubika nt. historii i zabytków w cyklu red.B.Tyslik: "Wiedzieć więcej"’ prowadzonym przez Radio Opole.
III Sprawy finansowe
Oddział w okresie sprawozdawczym nie posiadał konta i nie prowadził żadnej działalności finansowej. W przyszłości również nie zamierzamy jej podejmować z uwagi na kłopoty administracyjne. Z drugiej strony do kontynuowania działalności merytorycznej dotychczas nie potrzebowaliśmy pieniędzy.

11.Oddział TOnZ w Płocku
I Sprawy organizacyjne
1. 15 członków.
2. Prezes: prof. dr hab. Grzegorz Pawlicki
3. Adres: brak siedziby oddziału korespondencja kierowana na adres sekretarza Oddziału Anny Stogowskiej.
II Opis działalności
1. Wystawa dorobku prezesa Oddziału TOnZ Tadeusza Osińskiego prezentowana w dniach 18-31 sierpnia 2005 r. "Domu Darmstadt" w Płocku
2. Działania edukacyjne:
Na sesji naukowej z okazji dni samorządu w Płocku 10 czerwca dr hab. A. Stogowska wygłosiła referat "Dzieje ratusza płockiego"
3. Inne inicjatywy i dokonania (także naukowe):
ks. prof. dr hab. Michał Grzybowski na sesji w TNP wygłosił referat okolicznościowy "Działalność Haliny i Stefana Rutskich"
dr hab. Anna Stogowska wygłosiła referat "Aleksander Maciesza jako prezes TNP" na sesji naukowej w TNP 9 października.
4. Publikacje:
Ks. prof. Michał Grzybowski wydał książki: "Mądrość zbudowała sobie dom" o bibliotece diecezjalnej i "Materiały do dziejów diecezji płockiej"
III Współpraca z innymi organizacjami oraz samorządami i instytucjami państwowymi
1. Nawiązanie kontaktów z pełnomocnikiem do spraw stowarzyszeń pozarządowych Urzędu Miasta Płocka.
2. Uczestnictwo w naradzie na temat współpracy z organizacjami pozarządowymi.
3. Uczestnictwo prezesa prof. G. Pawlickiego w naradzie na temat rewitalizacji starówki płockiej (czerwiec).
4. Udział wiceprezesa dr. Tadeusza Kulasa w pracach komisji konkursowej na rozstrzygniecie projektu rewaloryzacji Zamku w Ciechanowie (październik).
5. Współpraca z Towarzystwem Naukowym Płockim przez uczestnictwo w sesjach naukowych, pisanie opracowań i referatów okolicznościowych oraz materiałów do dziejów Płocka: Ks. prof. Michał Grzybowski i dr Anna Stogowska
6. prof. dr hab. Grzegorz Pawlicki nawiązał kontakty ze Starostwem Powiatowym w Płocku i "Orlenem".
7. Członkowie Oddziału współpracują z wieloma płockimi instytucjami, z Muzeum Mazowieckim, Biblioteką im. Zielińskich TNP, Książnicą Miejską, Muzeum w Ciechanowie, Muzeum Diecezjalnym w Płocku, Towarzystwem Miłośników Płocka, Towarzystwem Naukowym Płockim, Polskim Towarzystwem Turystyczno Krajoznawczym, Szkołami Wyższymi przez uczestnictwo w sesjach naukowych, wystawach i innych imprezach.

12. Oddział TOnZ w Poznaniu
I Sprawy organizacyjne
1. 129 członków
2. Prezes: Andrzej Kaszubkiewicz
Adres Oddziału: ul. Wodna 27, 61-781 Poznań
3. W roku sprawozdawczym zorganizowano kilka spotkań z młodzieżą szkolną w celu zapoznania z problematyką konserwacji zabytków. Zaproszono uczniów szkół do udziału w zebraniach plenarnych zapoznając ich z omawianym w czasie zebrań problemem ochrony zabytków.
W minionym okresie zorganizowano 9 zebrań Zarządu Oddziału.
Zorganizowano 3 zebrania plenarne:
- 28.04.2005 r, omawiano "problem eksploatacji odkrytych murów obronnych od bramy wronieckiej do baszty przy ul. Masztalerskiej" (wspólnie ze Stowarzyszeniem Konserwatorów Zabytków)
- 19.05.2005 r. temat referatu "Kościół grodowy w Gieczu, wyniki najnowszych badań, propozycje konserwatorskie" - mgr Teresa Krysztofiak. W drugiej części zebrania przeprowadzono wybory do Zarządu Oddziału.
- 5.12.2005 r. temat wystąpienia "Turystyka kulturowa w Poznaniu i Wielkopolsce, stan obecny i możliwości rozwoju" dr Danuta Żywiecka. Omówiono również sprawy bieżące.
II Opis działalności
- Podjęto starania o ratowanie Glorietty - dawny grobowiec Mielochów (pismo z 16.02.2005),
Zabiegano o wpisanie do rejestru zabytków budynku dawnej chłodni przy ul. Szyperskiej w porcie rzecznym na Warcie. Niestety, Wojewódzki Konserwator Zabytków, pismem z dn. 21.11.2005 r. odmówił wszczęcia z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie wpisania obiektu do rejestru zabytków. W tej sytuacji Oddział TOnZ zwrócił się do właściciela posesji z propozycją wykorzystania obiektów dla celów marketingowych - utworzenia wysokiej klasy ośrodka turystyki międzynarodowej,
- Podjęto starania uporządkowania urbanistycznego działki p. Szymendery zlokalizowanej przy Zamku Przemysła, skarga z dn. 14.09.2005 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie,
- Inicjatywa Oddziału wykorzystania starego przęsła mostu św. Rocha (pismo do Urzędu Miasta Poznania z dn. 13.01.2005 r.) odp. sprawę analizuje Urząd, będzie uwzględniona przy podjęciu decyzji.
- TOnZ Oddział w Poznaniu podjął starania o upamiętnienie "Ojca Teatru Polskiego" - Wojciecha Bogusławskiego w Glinnie pod Poznaniem. Wyjazd 4.10.2005 r. na wizję lokalną w Glinnie z udziałem Wojska Polskiego, Nadleśnictwa, Urzędu Gminy, Dyrektorów Teatrów wielkopolskich. Ustalono konserwacje fundamentów dawnego dworu, miejsca narodzin Bogusławskiego oraz napisu i płaskorzeźby na kamieniu,
- Interwencja w sprawie przywrócenia lokalizacji pomnika Hygei na Placu Wolności w Poznaniu (odmowa Miejskiego Konserwatora Zabytków),
- Starania o powrót do Poznania rzeźby Wikinga "Ewa",
- Zabiegi podjęte w Straży Pożarnej i Miejskiego Konserwatora Zabytków w celu właściwej konserwacji średniowiecznych murów miejskich (pismo do Prezydenta m. Poznania, MKZ, Komendanta Straży Pożarnej).
- Działania Oddziału w Komitecie Odbudowy Zamku Królewskiego w Poznaniu.
1. Publikacje:
- Przywrócenie studzienki - fontanny z figury Marsa na Starym Rynku w Poznaniu (broszura)
2. Aktywność medialna:
- artykuły w prasie lokalnej o podjętej inicjatywie przez Oddział TOnZ w sprawie upamiętnienia Wojciecha Bogusławskiego w Glinnie
- artykuły w prasie lokalnej o zrekonstruowaniu na Starym Rynku w Poznaniu ostatniej z czterech studzienek z figurą Marsa
- artykuł w prasie lokalnej (Głos Wielkopolski) o nadaniu odznaki "Za opiekę nad zabytkami" (nadana z inicjatywy Oddziału Jackowi Cenkielowi)
III Współpraca z innymi organizacjami oraz samorządami i instytucjami państwowymi
- Wojewódzki Konserwator Zabytków
- Miejski Konserwator Zabytków
- Towarzystwo im. H. Wieniawskiego
- Rektor Akademii Sztuk Pięknych w Poznaniu
- PKO Górna Wilda Poznań
- Komenda Wojewódzkiej Straży Pożarnej w Poznaniu
- Stowarzyszenie Konserwatorów Zabytków O/Poznań
- Prezydent Miasta Poznania
- Wojewoda Wielkopolski
- Towarzystwo Miłośników Miasta Poznania
IV Realizacja zadań zleconych
W roku 2005 zrealizowano następujące zadania:
- ufundowano tablicę upamiętniającą działalność salonu muzycznego skupiającego najwybitniejszych artystów polskich prowadzonego przez Marię Paruszewską przy Al. Marcinkowskiego 2,
- wykonano tablicę upamiętniającą wybitnego malarza Wacława Taranczewskiego (odsłonięcie marzec 2006),
- przekazano społeczeństwu Poznania ostatnią fontannę - studnię na Starym Rynku z rzeźbą Marsa,
- zabiegi i pozyskanie w Ministerstwie Kultury złotej odznaki "Za opiekę nad zabytkami" dla Jacka Cenkiela,
- współudział w przygotowaniu tradycyjnej uroczystej Mszy Św. w Katedrze Poznańskiej za władców z dynastii Piastów.

13. Oddział TOnZ w Radomsku
1.19 członków
2. Prezes- Zofia Gzik
3. Adres: ul. Jagiellońska 21 m.20, 97-500 Radomsko
4. Jako podstawowe zadanie Towarzystwo postawiło sobie wydanie pracy magisterskiej p. Izabeli Iwanowicz pt. "Stan sanitarny Radomska w latach 1918-1939" - zostało ono wykonane w oparciu o dotację Urzędu Miasta Radomska uzupełnioną funduszami własnymi. Nakład wyniósł 250 egzemplarzy. Odbyły się dwie promocje w/w książki na których poza omówieniem treści książki, przekazano informację dotyczącą działalności Towarzystwa, znaczenia zabytków dla kultury w ogóle i danej miejscowości w szczególności. Pierwsza promocja miała miejsce w szkole ponadgimnazjalnej przy ul. Brzeźnickiej 20 i wzięła w niej udział głównie młodzież szkolna. Należy podkreślić, że autorka pracy jest nauczycielem tejże szkoły. W promocji poza młodzieżą, uczestniczyły władze miasta i redaktor Gazety Radomszczańskiej, co znalazło swój wyraz w artykule w tejże gazecie. Druga promocja miała charakter ogólny i była zorganizowana w dniu 18 listopada 2005 r.(pierwsza odbyła się 4 listopada 2005 r.) w Muzeum Regionalnym w Radomsku, w której uczestniczyli mieszkańcy miasta, władze lokalne i przedstawiciel Zarządu Głównego w osobie dr. Tadeusza Rudkowskiego, który dokonał prezentacji książki. Książka będąca dalszym ciągiem rozpoczętego cyklu monografii Radomska została przyjęta życzliwie, o zainteresowaniu tematem świadczyła liczebnie zebrana publiczność. Wydana kolejna monografia jest już czwartą pracą podjętego cyklu. Książki zostały przesłane nieodpłatnie do Bibliotek w Polsce i Oddziałów TOnZ.
5. Zofia Gzik wygłosiła trzy pogadanki w Gimnazjach na temat znaczenia zabytków dla kultury, ich ochrony jako tożsamości narodowej w dobie wejścia do Unii Europejskiej. Zwróciła uwagę młodzieży na konieczność zbierania drobnych przedmiotów znajdujących się we własnych rodzinach i tworzenie z nich własnych zbiorów, które z czasem mogą zasilić zbiory muzealne. Nie bez znaczenia jest utrwalanie informacji o osobach zasłużonych, ciekawych, mających wiele do powiedzenia i to nieraz znajdujących się w najbliższym otoczeniu, spisywanie tych informacji w formie wspomnień.
6. Towarzystwo dwukrotnie występowało w Niezależnej Telewizji lokalnej. Pierwsze spotkanie było poświęcone działalności Towarzystwa z podkreśleniem znaczenia obiektów zabytkowych, konieczności ich zachowania dla przyszłości, drugie spotkanie odbyło się na starym cmentarzu w Radomsku gdzie mieszkańcom przybliżono wiedzę o pochowanych tam ludziach, którzy wpisali się w historię, nie tylko miasta, swoją społeczną działalnością.
7. W prasie lokalnej tzn. Gazecie Radomszczańskiej zamieszczono 13 artykułów autorstwa Wiesława Leśniewskiego, Tomasza Kuźnickiego i Zofii Gzik na temat, kamienice miasta Radomska i ich właściciele i mieszkańcy, ludzie o działalności ponad przeciętnej, młyny Radomska i okolic.
8. Przeprowadzono rozmowę z PKP w sprawie wieży ciśnień znajdującej się stacji kolejowej, przeprowadzono wizję lokalną, skierowano w tej sprawie pismo do Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, odpowiedź jeszcze nie wpłynęła. Znaczna trudność w podjęciu jakichkolwiek prac konserwatorskich stanowi fakt nie uregulowania sprawy własności gruntów. Wieża ciśnień PKP w Radomsku jest jednym z niewielu obiektów tego typu jakie zachowały się na trasie Wiedeńskiej Kolei Żelaznej - Warszawa. Ostateczna decyzja będzie należała do Konserwatora i PKP.
9. Tomasz Kuźnicki interesujący się młynami Radomska i okolic przeprowadził wstępną rozmowę z właścicielem młyna w Ładzicach na temat zorganizowania w tym obiekcie muzeum młynarskiego. Wprawdzie właściciel obiektu nie wycofał się z projektu, ale odłożył go w czasie. Fakt, że mieszka w Łodzi, możliwość porozumiewania się wyłącznie telefonicznego utrudnia realizacje zadania. Proponowano spotkanie z członkami Towarzystwa i omówienie sprawy, mimo wyrażonej zgody nie doszło do spotkania, sprawa pozostaje nadal otwarta i nie rezygnujemy z jej realizacji.
10. Przeprowadzono prace konserwatorsko-remontowe przy 3 grobach na starym cmentarzu o różnym stopniu wielkości. Najważniejsze prace zostały wykonane przy grobie Janusia Gawerskiego, po zniszczeniu przez wandali w roku 2004 - zostały wyrwane balustrady żelazne, uszkodzone słupki z piaskowca, wszystko to naprawiono, a balustrady zastąpiono żelaznymi łańcuchami, ponieważ odtworzenie balustrad było niewykonalne, tak ze względów finansowych jak i braku pierwotnego wzorca. Wzmocniono zbrojeniem piwnicę i całościową obudowę. Towarzystwo podjęło patronat nad odrestaurowaniem grobu Szalayów a remont statuy Chrystusa dokonała p. Irena Woch. Koszty remontu pokrył członek rodziny.
Przeprowadzono naprawę grobu niemieckojęzycznego, jedynego znajdującego się na cmentarzu, z uzupełnieniem żeliwnych łańcuchów wyrwanych i zrabowanych przy ostatniej dewastacji cmentarza w roku 2004.
Towarzystwo stara się wykonywać swoje obowiązki statutowe w miarę możliwości finansowych przy zaangażowaniu członków. Nadal współpracujemy z organizacjami kombatanckimi, Polskim Towarzystwem Numizmatycznym i Towarzystwem Przyjaciół Muzeum Regionalnego w Radomsku. Członkowie Towarzystwa biorą czynny udział w spotkaniach w Muzeum, przy każdej okazji podkreślając znaczenie zabytków i ich ochrony.
Kontynuowane jest zbieranie informacji od osób związanych z historią miasta, zbierane są stare fotografie, a J. Kaszyński kontynuuje dokumentację fotograficzną imprez patriotycznych i obiektów które, mogą w najbliższej przyszłości ulec kasacji w ramach nowych planów zagospodarowania przestrzeni miejskiej.

14. Oddział TOnZ w Słupsku
I Sprawy organizacyjne
1. 56 członków
2. Prezes: Stanisław Szpilewski
3. Adres Oddziału: 76-200 Słupsk, ul. Jaracza 6, tel. (059) 842-64-34
II Opis działalności
Podstawowym i najważniejszym nurtem działalności Oddziału jest kontynuacja upowszechniania w różnych formach wiedzy o zabytkach i konieczności ich ochrony. Adresatami tych działań oprócz członków naszego Towarzystwa są różne środowiska, w tym przede wszystkim młodzież, członkowie innych organizacji kulturalnych, przewodnicy turystyczni, itp.
W ciągu roku odbyły się trzy spotkania - zebrania wszystkich członków TOnZ połączone z przedstawieniem aktualnych problemów ochrony zabytków w Słupsku.
Zarząd Oddziału był inicjatorem i głównym organizatorem obchodów uroczystości 30-lecia pracy konserwatorskiej Zdzisława Daczkowskiego. Uroczystość jubileuszowa odbyła się dnia 29 września w Zamku Książąt Pomorskich. Udział w niej wzięło ok. 150 osób, w tym przedstawiciele władz miejskich, powiatowych i wojewódzkich z Pomorskim Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków w Gdańsku. Połączona była z koncertem muzyki dawnej. Impreza stała się doskonałym pretekstem do poruszenia szeregu problemów ochrony zabytków w lokalnych środkach masowego przekazu.
Z inicjatywy Oddziału lub na zaproszenie zorganizowano i wygłoszono 10 prelekcji związanych z zabytkami i działalnością TOnZ (m. in. w bibliotece publicznej, dla młodzieży szkolnej, przewodników, członków Koła Pierwszych Słupszczan).
Dnia 8 grudnia z okazji "Dnia Słupskiego Krajobrazu" organizowanego tradycyjnie corocznie przez organizacje związane z ochroną przyrody otwarto, w obecności ok. 80 osób, wystawę pt. "Dawne krajobrazy miejskie regionu słupskiego" opracowaną przez nasz Oddział. W ciągu roku nadal, w różnych środowiskach (szkoły, wojsko, kluby środowiskowe itp) eksploatuje się trzy wystawy przygotowane w latach poprzednich: "Kraina w Kratę", "Słupskie Ratusze", "Słupskie Tramwaje".
Kolejnym wydawnictwem Oddziału jest "Złotnictwo Słupskie" Jacka Kriegseisena. Należy podkreślić pionierski i naukowy charakter opracowania opartego na materiałach źródłowych i staranną szatę edytorską.
III Współpraca z innymi organizacjami oraz samorządami i instytucjami państwowymi
Stałymi partnerami w podejmowaniu wspólnych inicjatyw są: Muzeum Pomorza Środkowego, Słupskie Towarzystwo Społeczno Kulturalne, PTTK (Koło Przewodników).
Pomocy organizacyjnej udziela WUOZ Delegatura w Słupsku, a finansowej Samorząd Miasta Słupska.
Przedstawiciel TOnZ jest stałym członkiem Komisji Urbanistyczno-Architektonicznej przy Prezydencie Miasta (powołanej z inicjatywy TOnZ), mając w ten sposób wpływ na planowane zmiany w strukturze przestrzennej i architekturze miasta.

15. Bieszczadzki Oddział TOnZ w Ustrzykach Dolnych
I Sprawy organizacyjne
1. 37 członków
2. Prezes: Mieczysław Darocha.
3. Adres: 38-700 Ustrzyki Dolne, ul. Nadgórna 99.
II Opis działalności
1.Działania popularyzatorskie:
a) Zarząd Oddziału w roku sprawozdawczym zorganizował dla członków Oddziału w miesiącu czerwiec wyjazd do Żółkwi. Jego celem było zwiedzenie zespołu zabytków dawnej siedziby rodu Żółkiewskich. W programie wycieczki było również zwiedzanie monastyru bazyliańskiego w Krechowie. W wycieczce uczestniczyło 11 osób.
b) Zarząd Oddziału wziął udział i był jednym z organizatorów wyjazdu na otwarcie cmentarza Orląt we Lwowie w dniu 24 czerwca. W drodze powrotnej ze Lwowa zwiedzano zespół zabudowań i ruiny umocnień zamkowych we wsi Laszki Murowane. Dla pokrycia kosztów organizacji w wyjeździe uczestniczyły również osoby nie będące członkami oddziału.
c) Członkowie Oddziału zostali zaproszeni do wzięcia udziału w programie telewizji TVP1 "Kawa czy herbata". W programie przedstawili historię oraz zabytki Bieszczadów, swoją działalność w zakresie ochrony zabytków.
d) Członkowie Oddziału wzięli również udział w sesji nagraniowej Polskiego Radia w Rzeszowie efektem której był cykl audycji na temat ochrony zabytków w Bieszczadach oraz historii Kresów.
2.Działania edukacyjne:
W ramach konferencji poświęconej rozwojowi Regionu Karpackiego zorganizowanej przez Fundację Bieszczadzkiej Kolejki Wąskotorowej, kol. Arkadiusz Kryda przeprowadził szkolenie z zakresu architektury drewnianej i ochrony zabytków regionu bieszczadzkiego.
Natomiast w Lutowiskach kol. Maciej Augustyn udzielił pomocy w organizacji Ekomuzeum. Jej celem było opracowanie warstwy historycznej tworzonego szlaku turystycznego na terenie gminy Lutowiska.
3.Inne inicjatywy i dokonania:
a) W kwietniu i maju dokonano inwentaryzacji dawnej linii kolejki wąskotorowej z Wetliny do Moczarnego. Efektem tych prac będzie artykuł w kolejnym roczniku Bieszczad.
b) W miesiącu lipcu członkowie Towarzystwa dokonali remontu kapliczki przydrożnej we wsi Trójca gm. Ustrzyki Dolne. Prace polegały na oczyszczeniu i otynkowaniu bryły kapliczki, pomalowaniu impregnatem gontowego daszka oraz uporządkowanie terenu wokół obiektu.
c) Kolega Czesław Darocha znalazł i zainteresował inwestora dla ratowania jednego z cenniejszych obiektów zabytkowych w Ustrzykach Dolnych tzw. "starego pogotowia". Owocem starań było przejęcie obiektu na własność. Następnie przez cały rok trwały kompleksowe prace budowlano-konserwatorskie pod nadzorem w/w. Zakończenie remontu i otwarcie obiektu przewidziane jest na następny rok.
d) W związku z trwającymi pracami konserwatorskimi cerkwi w Smolniku n/Sanem kol. Mieczysław Darocha i Bogdan Augustyn kilkakrotnie w ciągu roku wizytowali obiekt celem kontroli i konsultacji z wykonawcą.
e) Z inspiracji i pod opieką kol. Andrzeja Szczerbickiego w październiku 2005 r. młodzież z ustrzyckiego Zespołu Szkól Licealnych porządkowała wraz z ukraińską młodzieżą ze szkoły w Striłkach polskie groby na zabytkowym cmentarzu w Dobromilu (Ukraina). Na wiosnę przewidziane jest wspólne porządkowanie starego cmentarza greckokatolickiego w Lipiu (gmina Czarna, powiat bieszczadzki).
f) W ciągu roku pod nadzorem członków oddziału przebiegł konkurs na pracę plastyczną lub fotograficzną "Zabytki pogranicza polsko-ukraińskiego" (rozstrzygnięcie w maju 2006 r.)
4. Publikacje:
Oddział nasz kontynuował prace przygotowawcze w celu wydania kolejnego dwunastego rocznika Bieszczad. Z uwagi na trudności finansowe rocznik nie mógł ukazać się w roku kalendarzowym 2005. Jego wydanie przewidziane jest w 2006 r.
III Współpraca z innymi organizacjami oraz z samorządem i instytucjami państwowymi
Zarząd prowadził rozmowy z przedstawicielami samorządu oraz Towarzystwa Rozwoju Bieszczadów na temat utworzenia w Ustrzykach Dolnych Muzeum Historycznego. Przedstawiono własną koncepcję funkcjonowania takiej instytucji i zadeklarowano pomoc merytoryczną w fazie jej tworzenia. Strony ustaliły dalsze konsultacje i rozmowy w tej sprawie.

16. Oddział TOnZ w Warszawie
(oddział posiada osobowość prawną)
I Sprawy organizacyjne
1.Prezes: Andrzej Sołtan
2.Adres: Muzeum Historyczne m.st. Warszawy, Rynek Starego Miasta 28-42, Warszawa
3.Koła w Brwinowie, Grodzisku Mazowieckim, Milanówku i Małej Wsi.
Statutowych posiedzeń Zarządu było 12, nie licząc wielu spotkań związanych z działalnością oddziału, jak odczyty, czy organizacja Europejskich Dni Dziedzictwa. Temat w roku 2005 - było "Piękno i tradycja ogrodów Warszawy". Wytyczony cel w ramach obchodów EDD, osiągnięty został w 100%.
W prelekcjach związanych z tematem udział wzięło ponad 100 osób a w dniu następnym w objeździe po ogrodach około 150 osób zwiedzało w asyście wybitnych znawców tematu - Ogród Zamkowy wraz z Arkadami J. Kubickiego, Ogród na dachach Uniwersytetu Warszawskiego oraz Natolin.
II Opis działalności
Dzięki naszej interwencji w sprawie niszczenia zabytkowej rzeźby św. Jana Nepomucena, stojącej przy ul. Senatorskiej (na wysokości poczty) - udało się wreszcie doprowadzić do jej odrestaurowania przez Urząd Stołecznego Konserwatora Zabytków.
- dla ratowania byłego Sanatorium Wojskowego w Otwocku, uzyskaliśmy zgodę na wejście na teren obiektu, udokumentowanie stanu obecnego i wystąpiliśmy do Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków o wpisanie obiektu do rejestru zabytków,
- bierzemy czynny udział w pracach rewitalizacji m.st. Warszawy na zaproszenie Biura Polityki Lokalnej Urzędu m.st. Warszawy,
- dzięki zgodzie i pomocy Urzędu Gminy Nieporęt - odrestaurowany został pomnik Bohaterów Bitwy Warszawskiej 1920 roku w Wólce Radzyńskiej,
- rozstrzygnięty został zorganizowany przez O/W TOnZ konkurs pod tytułem "Architektura drewniana Mazowsza" - który się odbył w ramach Europejskich Dni Dziedzictwa. Rozdane zostały nagrody w postaci wydawnictw Towarzystwa Opieki nad Zabytkami,
- w obronie Osi Stanisławowskiej, wystąpiliśmy do prezydenta m.st. Warszawy prof. Lecha Kaczyńskiego o zaniechanie pomysłu budowy Narodowego Stadionu przekazując pełną dokumentację obiektu. Inwestycja ta zniszczy jeden z najpiękniejszych zabytków Warszawy ocalały z pożogi wojennej,
- przygotowaliśmy wniosek dotyczący planu zabudowy pl. Defilad. Nasze spostrzeżenia dotyczą sąsiedztwa zabytkowego kwartału usytuowanego na południowej pierzei al. Jerozolimskich - kwartału między ulicami Marszałkowską, Emilii Plater, al. Jerozolimskimi a Nowogrodzką,
- w tym samym kwartale bronimy kamienic w al. Jerozolimskich 63 (Gudzowaty) i Pankiewicza 3 (Czarzasty- nazwiska inwestorów) według których obiekty te mają być w całości lub częściowo zrównane z ziemią. Sprawa ta spowodowała zwołanie przez nas spotkania dyskusyjnego z udziałem przedstawicieli Stowarzyszeń zajmujących się sprawą ochrony dziedzictwa kulturowego naszej stolicy i nie tylko. Podjęto decyzję wpisania całego kwartału do rejestru dóbr kultury.
- podjęto decyzję wpisania do rejestru Pałacu Kultury i Nauki, broniąc tym samym głównie wartości rzemieślnicze znajdujące się we wnętrzach Pałacu,
- sugestią naszą była prośba o rozważenia możliwości zachowania oryginalnej dachówki tzw. eski-holenderki na kościele i klasztorze SS. Wizytek, a braki uzupełnić taką samą nową dachówką istniejącą w sprzedaży,
- wystąpiliśmy z pozytywnym skutkiem do Wojewódzkiego Konserwatora Przyrody o nadanie imienia :"Czesław" wiązowi - pomnikowi przyrody, rosnącemu przy ul. Senatorskiej przed Pałacem Prymasowskim. W ten sposób uczciliśmy pamięć wspaniałego przyrodnika, długoletniego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków.
- ostatnim przedsięwzięciem w 2005 r. było przygotowanie uroczystości z okazji jubileuszu 90-lecia naszego Kolegi inż.arch. Eugeniusza Ajewskiego, niezmiernie zasłużonego dla ratowania naszego dziedzictwa kulturowego.

Załączniki:
Koło TOnZ w Małej Wsi
I Sprawy organizacyjne
1. 18 członków
2. Przewodniczący Koła: Andrzej Jeznach
3. Adres: Koło TOnZ w Małej Wsi, ul. Kochanowskiego 17, 09-460 Mała Wieś, woj. mazowieckie, tel.fax (024) 23 14 011
II Opis działalności
1. Działania popularyzatorskie.
Działalność Koła w tym zakresie miała głównie charakter lokalny. 29 kwietnia już po raz drugi została zorganizowana impreza w zabytkowym parku w Małej Wsi. Prezentowane były występy teatralne i folklorystyczne, pokazy rękodzieła i ginących zawodów.
22 czerwca został zorganizowany pieszy i rowerowy "Rajd świętojański dla grup młodzieży szkolnej i mieszkańców dawnej Ziemi Wyszogrodzkiej. Spotkanie grup rajdowych nastąpiło przy zabytkowym drewnianym dworze w Podgórzu (m.in. plener plastyczny, obrzęd świętojański, występ bractwa rycerskiego, koncert pieśni kozackich).
2. Działania edukacyjne
Przy współpracy członków Koła został zorganizowany w październiku kolejny objazd historyczny dla uczniów Społecznego Liceum Ogólnokształcącego w Małej Wsi, tym razem była to trzydniowa trasa po Dolnym Śląsku. Dla uczniów klas szóstych z Małej Wsi zorganizowano w maju objazd po zabytkach Ziemi Wyszogrodzkiej. Wyjazdy były formą praktycznych ćwiczeń z historii sztuki.
18 maja w parku i dworze Podgórzu odbyły się warsztaty dla młodzieży o roboczym tytule "Dwór i źródło".
We wrześniu przekazano okolicznym szkołom jako pomoc do prowadzenia lekcji "Kalendarz tradycji" - zbiory wypisów źródłowych, fotografii, mapek i rysunków obrazujących dzieje lokalne i kulturę materialną Ziemi Wyszogrodzkiej.
3. Inne inicjatywy i działania.
Członkowie Koła włączyli się w działania zmierzające do zachowania jako jednolitej formy własności zespołu parkowo-dworskiego w Podgórzu (m.in. pismo do płockiej delegatury Urzędu Ochrony Zabytków) oraz stworzenie w tym zakątku parku krajobrazowego.
4. Rozpoczęto gromadzenie materiałów dokumentujących architektoniczne realizacje projektów Hilarego Szpiclowskiego w Studzieńcu i Staroźrebach.
III Współpraca z innymi organizacjami oraz z samorządem i instytucjami państwowymi
Koło TOnZ w Małej Wsi współpracowało z Gminnym Ośrodkiem Kultury przy realizacji projektu "Działaj Lokalnie" finansowanego przez Polsko-Amerykańską Fundację Wolności i Akademię Rozwoju Filantropii .
W grudniu Koło wraz z Gminnym Ośrodkiem Kultury w Małej Wsi uzyskało dotację w konkursie grantowym Fundacji Wspomagania Wsi, dzięki czemu możliwe będzie wykonanie tablic informacyjnych o tematyce historycznej we wszystkich miejscowościach gminy.
W bieżącej działalności dobrze układa się współpraca z oddziałem Polskiego Towarzystwa Historycznego w Czerwińsku oraz z filią Towarzystwa Naukowego Płockiego w Wyszogrodzie.
Koło TOnZ w Milanówku
1. 30 członków
2. Prezes: dr inż. Wiesław Słowik
3. W roku 2005 odbyły się trzy zebrania Zarządu Koła oraz trzy zebrania ogólne
4. Działania bieżące Koła:
4.1. Opracowanie (wspólnie ze Stowarzyszeniem na Rzecz Miast-Ogrodów) "Koncepcji rewaloryzacji i adaptacji zabytkowych willi Turczynek w Milanówku na centrum inicjatyw społeczno-kulturalnych"
4.2. Prezentacja "Koncepcji rewaloryzacji Turczynka" przed Komisją Promocji Powiatu Grodziskiego oraz przed Radą Powiatu Grodziskiego
4.3. Prezentacja "Koncepcji rewaloryzacji Turczynka" u Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków
4.4. Opracowanie wniosków do Planu Zagospodarowania Obszaru Metropolitalnego Warszawy
4.5. Opracowanie uwag do Planu Zagospodarowania Przestrzennego obszaru Zachód-2 w Milanówku
4.6. Oprotestowanie planu podziału Turczynka oraz wnioskowanie o aktualizację wpisu do rejestru zabytków willi w Turczynku wraz z parkiem leśnym
4.7. Przygotowanie II edycji forum dyskusyjnego: "Dwie tradycje w architekturze Milanówka - "styl dworkowy" i styl modernistyczny. Zaproszenie do udziału dr Katarzyny Chrudzimskiej-Uhery oraz arch. Marka Ziarkowskiego
4.8. Podjęcie uchwały o wydawaniu Biuletynu Informacyjnego, w którym będą poruszane problemy ochrony środowiska kulturalnego i przyrodniczego Milanówka, a także informacje o stanie zabytków milanowskich. Biuletyn będą otrzymywać członkowie TOnZ, a także osoby i instytucje współpracujące z naszym Towarzystwem
4.9. Podjęcie współpracy z Komisją Rady Miasta ds. Zagospodarowania Przestrzennego oraz z Komisją Architektoniczno-Urbanistyczną przy Burmistrzu m. Milanówka w sprawie aktualizacji Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Milanówka
4.10. Interwencja w sprawie oświetlenia ul. Brwinowskiej (między Stawiskiem a Turczynkiem) standardowymi lampami ulicznymi nie dostosowanymi do zabytkowego charakteru obydwu zespołów urbanistycznych.
4.11. Inicjatywa (wspólnie ze Stowarzyszeniem na rzecz Miast-Ogrodów i Towarzystwem Opieki nad Zwierzętami) rezygnacji z pokazów ogni sztucznych w czasie Dni Milanówka.
Koło TOnZ w Brwinowie
1. Koło liczy obecnie 19 członków, którzy uczestniczyli w 4 statutowych zebraniach, jak również w wielu zwoływanych w miarę potrzeb spotkaniach
2. Przewodnicząca Koła: Zofia Gajewska
3. Adres: ul. Kościuszki 4a, 05-840 Brwinów
4. W dniu Wszystkich Świętych, odbyła się sprzedaż wydanego przez nas przewodnika po zabytkowym cmentarzu - zebrane fundusze przeznaczone zostały na opiekę nad wspomnianym cmentarzem
5. Uporządkowane zostały zdeponowane na terenie plebanii przedmioty pochodzące z kapliczki Marylskich. Powstał dokładny spis cennych przedmiotów
6. Brwinów ma od kilku miesięcy nowego proboszcza - nawiązany został kontakt, który rokuje dobrą współpracę i zrozumienie wartości tak zabytkowej kapliczki jak i cmentarza.

17. Dolnośląski Oddział TOnZ we Wrocławiu
I Sprawy organizacyjne
1.Członków 54
2. Prezes: Henryk Szemborski
II Opis działalności
W okresie sprawozdawczym Zarząd Oddziału zbierał się 7 razy.
1. Działalność popularyzatorska.
W roku sprawozdawczym odbyła się prelekcja, wygłoszona w dn. 27 03 2005r. przez doc. dr hab. Sławomira Moździocha na temat: "Śląsk średniowieczny w świetle najnowszych odkryć archeologicznych." Prelekcja mgr inż. Zygmunta Stramskiego- Honorowego Przewodniczącego Polskiego Stowarzyszenia Mykologów Budownictwa pt. "Ochrona obiektów zabytkowych przed biologicznymi czynnikami destrukcji", zaplanowana na grudzień 2005r. nie doszła do skutku z powodu choroby prelegenta. Odczyt ten odbędzie się w na początku bieżącego roku. Niestety dwa inne, spośród zaplanowanych prelekcji i odczytów nie doszły do skutku z powodów niezależnych od nas. Ich terminy zostały przesunięta na rok bieżący.
2. Działalność edukacyjna:
Działalność edukacyjna Oddziału koncentrowała się przede wszystkim w zakresie zadań realizowanych z młodzieżą szkolną z Zespołu Szkół nr 4, przez pedagogów należących do Koła nr 1, któremu przewodzi Pan Jarosław Stanisławczyk. Z działalności tego Koła, jego przewodniczący złożył odrębne, szczegółowe sprawozdanie, które dołączamy do naszego. Do ciekawych i wartych wsparcia inicjatyw członków Koła nr 1 należy zaliczyć starania o roztoczenie formalną opieką - we współpracy z Towarzystwem Miłośników Wzgórz Strzelińskich - ruin zabytkowego wapiennika, będącego pozostałością kompleksu gospodarczego zakonu cystersów z Henrykowa. Obok tego, godne uznania są działania Koła nr 1 w terenie, zwłaszcza lustracja obiektów opuszczonych i zagrożonych. Należy także pochwalić dużą aktywność jego członków za pracę dydaktyczną i popularyzatorską na obszarze ochrony zabytków - zwłaszcza wyjazdy i wycieczki turystyczne połączone z wykładami i zwiedzaniem ciekawych obiektów historycznych. Cennym plonem pracy terenowej jest m.in. bogata dokumentacja fotograficzna.
3. W roku 2005 Zarząd skoncentrował się przede wszystkim na działaniach zmierzających do powstrzymania niekorzystnych zjawisk na obszarze działań konserwatorskich podejmowanych przez Miejskiego Konserwatora Zabytków we Wrocławiu, Katarzynę Hawrylak-Brzezowską. W tym celu skierowano szereg pism interwencyjnych do Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Generalnego Konserwatora Zabytków, a także innych organizacji i instytucji - w tym Zarządu Głównego TOnZ - zajmujących się nadzorem, opieką i ochroną zabytków. Nasze interwencje dotyczyły w szczególności:
a) podjęcia przez Muzeum Miejskie wątpliwej co do celowości adaptacji przestrzeni strychu we wschodnim skrzydle Arsenału Wrocławskiego, która swoim zakresem zagraża zabytkowej, XVII-wiecznej więźbie dachowej oraz unikatowej, drewnianej konstrukcji nośnej. Pomimo naszych kilkakrotnych interwencji w tej sprawie, MKZ wydał zgodę na niezwykle ryzykowną i nieuzasadnioną od strony historycznej, architektonicznej i funkcjonalnej koncepcję adaptacji strychu. Podejmując w obiekcie prace przy wymianie pokrycia dachu, wprowadzono jednocześnie ahistoryczne lukarny, zasadniczo zmieniające pierwotny wygląd sylwety późnogotyckiego skrzydła Arsenału. W naszych interwencjach, wykazaliśmy niezgodność projektowanej adaptacji, opartej na fałszywych, pseudo konserwatorskich założeniach, z kryteriami obowiązującymi przy rewaloryzacji obiektów zabytkowych, gdzie podstawową zasadą jest zachowanie ich w pełni autentycznej sylwety, struktury i detalu architektonicznego. Do naszych pism załączyliśmy materiały ikonograficzne ilustrujące historyczny wygląd wschodniego skrzydła Arsenału na przestrzeni ostatnich 350 lat. Na kolejne pismo naszego Zarządu w tej sprawie z dn. 21 11 2005 r., jak dotąd MKZ nam nie odpowiedział.
b) protestu w sprawie organizacji przez Urząd Miasta oraz MKZ Panią Katarzynę Hawrylak-Brzezowską sprzedaży detali architektonicznych z rozbieranych wrocławskich, zabytkowych XIX-wiecznych kamienic. Ta niezwykle bulwersująca sprawa, i to nie tylko lokalne środowisko historyków sztuki oraz architektów, ale również wiele osób w kraju, którym bliskie są problemy związane z ochroną zabytków i dziedzictwa kulturowego, nie znalazła zrozumienia na szczeblu wysokich urzędników władz Wrocławia. Podejmując szeroko zakrojoną interwencję w tej sprawie, Zarząd rozesłał szereg pism do urzędów, instytucji i organizacji zajmujących się ochroną zabytków, w tym także do władz naszego miasta. Ówczesny wiceprezydent Wrocławia Dawid Jackiewicz, ku naszemu zaskoczeniu poparł działania Pani Konserwator i uznał aukcję detali za sukces odniesiony przez miasto na polu ratowania zabytkowej architektury. Wiceprezydent nie dostrzegł również żadnych niepokojących zjawisk w działalności podległego mu urzędu MKZ, i to pomimo trwającej od kilku lat zdecydowanej krytyki działań służb konserwatorskich we Wrocławiu, wielokrotnie podnoszonej przez środowiska naukowe oraz organizacje społeczne. Aukcja detali architektonicznych we Wrocławiu spotkała się także z głosami krytyki pod adresem organizatorów, zwłaszcza służb konserwatorskich, wywołując szeroką dyskusję w tej sprawie, m.in. na łamach "Spotkań z zabytkami". Mamy nadzieję, że nasza interwencja przyczyniła się do jednoznacznego odrzucenia tej formy rozwiązywania problemów ochrony zabytkowej architektury, jaką poprzez sprzedaż zabytkowych detali, zaproponowały władze Wrocławia za zgodą i pod auspicjami Miejskiego Konserwatora Zabytków.
c) protestu naszego Oddziału w sprawie zatwierdzenia przez władze Wrocławia pokonkursowego projektu dobudowy do gotyckiego pobernardyńskiego zespołu klasztornego- obecnie siedziba Muzeum Architektury oraz Urzędu WKZ - potężnej kubaturowo bryły, która swoją skalą, formą, wreszcie miejscem lokalizacji zasłania i degraduje wysokiej klasy średniowieczną architekturę. Prezes oraz wiceprezes naszego Oddziału uczestniczyli w konferencji zorganizowanej przez Jerzego Ilkosza dyrektora Muzeum Architektury oraz Andrzeja Kubika Wojewódzkiego Dolnośląskiego Konserwatora Zabytków - inicjatorów tego konkursu i promotorów idei dobudowy nowoczesnego pawilonu do zabytkowej, architektury gotyckiego kościoła i zespołu poklasztornego. W trakcie spotkania padło wiele bardzo ostrych, krytycznych głosów pod adresem zarówno samej koncepcji realizacji nowoczesnego obiektu w tym miejscu, jak i wcześniejszych kontrowersyjnych, współczesnych realizacji architektonicznych, które za zgodą obecnych władz MKZ i WKZ powstały we Wrocławiu w ciągu ostatnich 10 lat. W tej sprawie Zarząd przyłączył się do licznych protestów takich organizacji jak SARP i TUP oraz środowiska naukowego z prof. Edmundem Małachowiczem Prezesem Wrocławskiego Oddziału PAN na czele. Protest nasz skierowaliśmy m.in. do Prezydenta Wrocławia Rafała Dutkiewicza, który wprawdzie wykazał zainteresowanie tą sprawą, jednak podtrzymał swoją przychylną opinię dla idei modernizacji i rozbudowy Muzeum Architektury przez dobudowę potężnej kubatury, betonowo-szklanego pawilonu.
d) protestu przeciwko wydaniu zgody przez MKZ na rozbiórkę fragmentu zabytkowej architektury przemysłowej (XIX- wiecznej kotłowni) w historycznym zespole pofabrycznym dawnych zakładów Dozamel. Tu również urząd miejskiego konserwatora zignorował nasze protesty oraz organizacji, środowisk i osób związanych z ochroną zabytków.
e) bulwersujących informacji napływających do naszego Oddziału w sprawie skandalicznych naruszeń substancji zabytkowej podczas prowadzonej od kilku lat pod nadzorem MKZ przebudowy barokowego pałacu Spaetgena, który od 1750 r. stanowił rezydencję króla Fryderyka II, a w późniejszych latach stanowił część rozległego kompleksu rezydencji władców Prus. W wyniku prowadzonych prac m.in. usunięto zabytkowe drewniane stropy, zmieniono historyczny układ dyspozycji przestrzennej - (wprowadzono szereg ścian działowych z regipsu), zniekształcono pierwotną sylwetę dachu - (adaptacja na cele biurowe), dobudowano potężną rampę przed głównym, barokowym portalem - (olbrzymi betonowy podjazd dla niepełnosprawnych), itp. Niestety, ale jest to kolejny, drastyczny przykład braku właściwego nadzoru ze strony odpowiednich służb konserwatorskich we Wrocławiu.
Pomimo wielu wysiłków czynionych przez nasz Zarząd, celem zwrócenia uwagi władzom Wrocławia na rażące błędy popełniane przez podległe mu służby konserwatorskie, nie udało się nam wpłynąć na zmianę tej niekorzystnej sytuacji. Miejski Konserwator Zabytków Pani Katarzyna Hawrylak-Brzezowska ignorując nasze uwagi, w dalszym ciągu realizuje kontrowersyjne - pseudokonserwatorskie projekty, tak w przypadku pojedynczych obiektów zabytkowych, jak i w sferze urbanistyki ścisłego centrum Starego Miasta, wpisanego w całości do rejestru zabytków. Kontrowersyjne decyzje i działania Pani Konserwator, pomimo licznych protestów i nie słabnącej krytyki, ku zdumieniu środowisk naukowych, cieszą się silnym poparciem lokalnych władz. Również Wojewódzki Konserwator Zabytków Pan Andrzej Kubik, zdaje się nie dostrzegać istniejącego problemu, przyjmując wygodną dla siebie pozycję biernego obserwatora. Mamy nadzieję, że dzięki wsparciu Zarządu Głównego, problemy wrocławskich zabytków znajdą się w najbliższym czasie w obszarze szczególnych zainteresowań urzędu Generalnego Konserwatora Zabytków. W tej kwestii liczymy na poparcie Zarządu Głównego.
4. Oddział nasz ze względu na skromne możliwości finansowe oraz brak dotacji ze strony lokalnych władz nie wydaje publikacji.
5. W roku sprawozdawczym próbowano nawiązać ściślejszy kontakt z lokalną prasą. Prezes udzielał wywiadów: "Panoramie Dolnośląskiej"- 31.05.05 r. Artykuł dotyczył dyskusji jaka toczyła się na łamach prasy na temat zasad finansowania programów rewaloryzacji obiektów zabytkowych z budżetu Unii Europejskiej.
Prezes Oddziału wypowiadał się również na łamach "Gazety Wrocławskiej"- 22.07. 2005 r. w głośnej i bulwersującej sprawie sprzedaży detali architektonicznych z wyburzanych wrocławskich zabytkowych kamienic. W polemice prasowej przedstawione zostały najistotniejsze argumenty przeciwko zorganizowanej w kwietniu 2005 r. aukcji sprzedaży detali architektonicznych, zorganizowanej przez Urząd Miasta i MKZ - Katarzynę Hawrylak-Brzezowską. W okresie sprawozdawczym były też podejmowane indywidualne próby polemiki członka naszego Zarządu, historyka sztuki Pana Leszka Nowaka z argumentami pojawiającymi się w artykułach publikowanych przez "Gazetą Wyborczą" oraz "Gazetą Wrocławską" popierającymi aukcję detali architektonicznych oraz sposób ochrony zabytków we Wrocławiu. Niestety, ale krytyczne teksty kolegi Nowaka nie zostały opublikowane na łamach w/w gazet. Ogólnie można podsumować współpracę z wrocławskimi mediami jako dość trudną, a pojawiające się w lokalnej prasie tematy dotyczące problematyki ochrony zabytków, jako incydentalne. Ich treść w większości przypadków uznać można za swoistą laurkę pod adresem władz miasta i podległych mu służb konserwatorskich.
Ciekawą inicjatywę, jaką udało się podjąć Prezesowi, było zainspirowanie Panów Adama Ziontka oraz Ryszarda Szołtysika do zrealizowania dokumentalnego filmu pt. "Jak zniszczyć miasto". Pomysł oraz koncepcja tego filmu narodziły się w wyniku trwających przez kilka miesięcy długich rozmów i dyskusji, jakie Prezes przeprowadził z autorami tego dokumentu na temat XIX- wiecznej, zabytkowej architektury Wrocławia oraz jej totalnej degradacji w ciągu ostatniego półwiecza. Film jest znakomitą ilustracją stanu zachowania oraz procesu niszczenia cennej śródmiejskiej zabudowy eklektycznych secesyjnych wrocławskich kamienic. Wskazując na przyczyny tego fatalnego zjawiska, autorzy stwierdzają, że jest to wynik niskiego stanu świadomości mieszkańców, także obojętności decydentów, indolencji urzędników oraz błędnych rozwiązań komunikacyjnych narzuconych przez urbanistów wrocławskich. Film spotkał się z bardzo dużym zainteresowaniem lokalnych środowisk kulturalnych Wrocławia. Odbyła się publiczna emisja dla przewodników miejskich. Film budzi duże emocje. Telewizja lokalna blokuje jego emisję, gdyż jak słusznie twierdzą autorzy, film z całą ostrością obnażył urzędniczą inercję oraz niekompetencję służb konserwatorskich w mieście. Twórcy dokumentu liczą, że zrealizowany przez nich film otworzy pole do poważnej, szerokiej dyskusji na temat stanu zabytków we Wrocławiu oraz przyczyni się do podjęcia przez władze miasta daleko idących działań zmierzających do zahamowania zjawiska niszczenia i degradacji dawnej architektury. Prezes zarządu otrzymał kilka egzemplarzy płyt DVD z upoważnieniem autorów dokumentu do jego rozpowszechniania w środowiskach opiniotwórczych, w celu pozyskania zarówno wybitnych autorytetów, jak i szerszej opinii społecznej w działaniach na rzecz ochrony i rewaloryzacji zabytkowej architektury Wrocławia. Twórcy filmu czynią obecnie starania, aby dokument wyemitowała telewizja państwowa w paśmie ogólnopolskim.
III Współpraca z innymi organizacjami i instytucjami samorządowymi i państwowymi
Zarząd wielokrotnie deklarował chęć nawiązania ściślejszej współpracy z władzami miasta i urzędami konserwatorskimi. W tej sprawie złożyliśmy na ręce Pana Wiceprezydenta deklarację gotowości przystąpienia naszego oddziału TOnZ do wspólnych prac i działań na rzecz ochrony zabytków i historycznego dziedzictwa kulturowego Wrocławia. Jednak jak dotąd nie otrzymaliśmy od przedstawicieli administracji miejskiej żadnej odpowiedzi. Również ze strony urzędów WKZ oraz MKZ, pomimo wielokrotnie deklarowanej przez nasz Zarząd propozycji podjęcia szerokiej współpracy, nie doczekaliśmy się odzewu. Wcześniejsze próby, podjęte przez nasz Zarząd, celem wprowadzenia naszego przedstawiciela do Społecznej Rady Konserwatorskiej powołanej przy Wojewódzkim Dolnośląskim Konserwatorze Zabytków, nie spotkało się z pozytywnym odzewem ze strony tego urzędu. Poważne trudności w uzyskaniu zrozumienia ze strony wrocławskich władz dla naszych interwencyjnych działań, którym jednocześnie towarzyszy swoista blokada informacyjna w lokalnych mediach, skuteczna zwłaszcza wobec krytycznych głosów pod adresem tutejszych urzędów MKZ oraz WKZ, utwierdzają nas w przekonaniu, że bez wyraźnego wsparcia Zarządu Głównego, a także Ministra Kultury oraz Generalnego Konserwatora Zabytków, nasze działania nadal będą trafiać w próżnię.

Załącznik:
Szkolne Koło Nr 1 TOnZ w Zespole Szkół Nr 4 we Wrocławiu
Aktualnie Koło liczy 6 członków (pięciu czynnych nauczycieli oraz jeden nauczyciel emeryt) z poważną opcją na rozszerzenie o dwie osoby. Podstawową formą działalności koła jest edukacja z nieśmiałymi - jak na razie - próbami objęcia opieką chociaż jednego zabytku. Proces edukacyjny prowadzony jest przede wszystkim w terenie i obejmuje Wrocław oraz jego bliższe i dalsze okolice.
W samym Wrocławiu mieliśmy dwa wydarzenia:
- marzec: jeden z naszych uczniów (Jakub Skołucki) zorganizował i przeprowadził kilkugodzinne zwiedzanie katedry Marii Magdaleny dla kilkunastu uczniów klas pierwszych według planu chronologii architektonicznej łącznie z krótkim koncertem,
- jesień: została wykonana dokumentacja fotograficzna reliktów wewnętrznej Bramy Oławskiej.
Poza Wrocławiem:
- maj: Gorzanów - mini wykład na temat pałacu dla dwudziestoosobowej grupy poprowadzony przez pana Roberta Dumałę prezesa Towarzystwa Miłośników Gorzanowa,
- maj: wyjazd do pałacu w Prusach wraz ze smutną konstatacją, że jeszcze chwila i ten cenny obiekt popadnie w nieodwracalną ruinę,
- wrzesień: a) podczas rekonesansu na Gromnik byliśmy świadkami prac archeologicznych prowadzonych przez pana dr Krzysztofa Jaworskiego o sensacyjnej wręcz wymowie oraz wysłuchaliśmy małego wykładu,
b) podczas rajdu integracyjnego dla klas pierwszych jednym z punktów było wysłuchanie prelekcji współpracowniczki dr Jaworskiego dla dużej grupy ze 120 uczestników rajdu na temat znaczenia wykopalisk na Gromniku(!!),
- październik: w czasie rajdu Gorzanów - Bystrzyca Kłodzka zobaczyliśmy ponownie pałac w Gorzanowie oraz wieżę mieszkalną w Starej Łomnicy,
- listopad: na trasie Wałbrzych - Unisław - Sokołowsko - Andrzejówka -Rybnica Leśna-Wałbrzych wykonaliśmy dokumentację fotograficzną kościoła w Unisławiu(ruina) oraz sanatorium "Grunwald" w Sokołowsku po karygodnym akcie podpalenia,
- grudzień: dokumentacja obiektów technicznych na trasie kolejowej Kłodzko - Wałbrzych.
Śledzimy z ogromną uwagą i sympatią poczynania Towarzystwa Miłośników Wzgórz Strzelińskich mając nadzieję na bliższą współpracę.

18. Oddział TOnZ w Zakopanem
I Sprawy organizacyjne
1. 73 członków
2. Prezes: mgr Agata Nowakowska-Wolak
3. Adres: siedziba Oddziału: 34-500 Zakopane, ul. Kościuszki 2,
prezes: 34-500 Zakopane, ul. Antałówka 15
II Opis działalności
1. Działania popularyzatorskie:
a) 19.- 20. sierpnia - w czasie Międzynarodowego Festiwalu Ziem Górskich - zorganizowano obchody 100-lecia willi w stylu zakopiańskim "Stara Polana" i "Pyszna".
Jubileusz był zaliczony do imprez towarzyszących Festiwalowi a jego program zamieszczony w informacyjnym folderze Festiwalu.
Jubileusz rozpoczął się przejazdem zaproszonych gości (w strojach z epoki i góralskich) barwnym korowodem kilkunastu dorożek "Szlakiem Stylu Zakopiańskiego". Parada rozpoczęła się i zakończyła odsłonięciem pamiątkowych tablic na obu willach. Obchodom towarzyszyła wystawa fotograficzna pt. "Stare Zakopane", zorganizowana przez członków POTOnZ w Galerii Politechniki Krakowskiej - mieszczącej się w willi "Stara Polana". Wystawa pokazywała archiwalne zdjęcia willi w stylu zakopiańskim, proces ich budowy, projektantów i budarzy - cieśli góralskich oraz historię rodów właścicieli i budowniczych dwóch willi - "jubilatek". Po wernisażu wystawy odbyły się tzw. "Posiady" z udziałem członków rodzin budowniczego i właścicieli tych willi oraz gospodarzy willi "Stara Polana" - Politechniki Krakowskiej, na których wygłoszono kilka krótkich referatów:
- O stylu zakopiańskim,
- O historii dwóch willi,
- O życiu ich budowniczego Jana Ustupskiego - Kubecka,
- O koneksjach rodzinny budowniczego z właścicielem willi "Stara Polana" dawniej Płazówka.
b) 19. X. 05 r. odbyły się huczne obchody 20-lecia działalności naszego Oddziału. Przybyło ponad 80 osób, w tym wiele osobistości i prasa. Przypomniano historię działalności Oddziału oraz najważniejsze dokonania. Rozdano okolicznościowe dyplomy i medale wybite na 500-lecie górnictwa i hutnictwa w Tatrach. Odebrano gratulację i zapewnienie pomocy ze strony Starostwa i Miasta
c) Otwarcie galerii - muzeum "Pod kuźniczym młotem" z ekspozycją historyczną pt. "Poznajmy Zakopane i Tatry", zorganizowanej przez członka Zarządu - Mariana Matusiaka. Jest to wystawa z planszami tematycznymi takimi jak: "Na starej fotografii", "Wybitni rysownicy Tatr", "Rodzina Zamoyskich w Zakopanem", "Budownictwo ludowe i architektura regionalna", "Historia turystyki i taternictwa", "Tatrzański impresjonizm", "Przyroda polskich Tatr", "Górnictwo i hutnictwo w Tatrach", "Postacie z Pęksowego Brzyzka", "Akcje ochroniarskie PO TOnZ w latach 1985-2005"z fotografiami, archiwaliami i rysunkami okraszonymi zabytkowymi rekwizytami - ludowymi sprzętami gospodarstwa domowego oraz modelami kilku zabytkowych budynków - wykonanymi przez Mariana Matusiaka. Wystawa została uroczyście otwarta podczas Jubileuszu 20-lecia naszego Oddziału i towarzyszył jej informacyjny folder i ulotki oraz szeroka promocja w mediach. Ekspozycja jest udostępniona publicznie do zwiedzania za skromną opłatą.
2. Działania edukacyjne
a) Oferta zwiedzania galerii z przewodnikiem rozesłana jest do wszystkich szkół w Zakopanem i na Podhalu i powoli szkoły zaczynają z niej korzystać. W tym małym muzeum jest też sala audiowizualna z projektorem multimedialnym, na którym pokazywane są filmy o kulturze materialnej Podhala i inne o "zabytkowej" tematyce.
b) Dwaj członkowie TOnZ zajmujący się Galerią - Marian Matusia i Marek Zaniewski (obaj - przewodnicy tatrzańscy) udzielają też bezpłatnie lekcji historii Zakopanego i Tatr bezpośrednio w szkołach, w ramach tzw. ścieżki regionalnej.
c) Organizacja konkursu plastycznego "Zabytki architektury Podhala" oraz wystawy pokonkursowej. Jako nagrody i wyróżnienia rozdawane są książki o zabytkach i kulturze Polski oraz archiwalne numery "Spotkań z Zabytkami".
d)W nagrodę za renowację zabytkowych nagrobków na Pęskowym Brzyzku uczniowie z ZSZ otrzymali książki pt. "Dawne Zakopane" oraz pojechali na wycieczkę na Słowację, gdzie zwiedzali zamek i XVI kościół luterański w Kieżmarku.
3. Inne inicjatywy i dokonania ( także naukowe ).
a) Udało się zatwierdzić lokalizację i znaleźć inwestora do rekonstrukcji rozebranej zabytkowej kaplicy z dawnego Zakładu Wodoleczniczego dr. Andrzeja Chamca! Kaplica ma powrócić do swojej "macierzy" - do parku zdrojowego dawnego Zakładu, który to teren obecnie jest w zarządzie Starostwa Tatrzańskiego. Starosta Tatrzański zgodził się zostać inwestorem, a wszystko odbywa się w ścisłej współpracy z prezesem POTOnZ - jako inicjatorem i Powiatowym Konserwatorem Zabytków jako koordynującym i nadzorującym temat. Obecnie sprawa jest na etapie wydawania "wzizt".
b) Na początku roku 2 członkowie Oddziału: Agata Nowakowska-Wolak i Zbigniew Śliwiński opracowali nieodpłatnie "Wytyczne konserwatorskie i budowlane do rekonstrukcji rozebranej zabytkowej kaplicy p/w "Królowej Apostołów".
c) Agata Nowakowska-Wolak opracowała też projekt - wniosek o dotację do Małopolskiego Urzędu Marszałkowskiego na rekonstrukcję w/w kaplicy - bez rezultatu.
d) Wielkim sukcesem zakończono przeniesienie, posadowienie i zadaszenie odrestaurowanej w 2004 r. figury "Koronacji N.M.P." przy ul. Kościeliskiej w Zakopanem. Figura została przeniesiona na teren udostępniony przez Muzeum Tatrzańskie. Jest to przylegająca do ulicy Kościeliskiej część parceli, na której stoi I. willa w stylu zakopiańskim - "Koliba", w której znajduje się Muzeum Stylu Zakopiańskiego. Willa ta osłonięta starodrzewiem stanowi piękne tło dla odnowionej, zadaszonej baldachimem figury. Członkowie TOnZ i wielu ludziom dobrej woli pracowało społecznie przy wzmocnieniu niestabilnego gruntu pod figurą oraz uporządkowaniu terenu i obsadzeniu kapliczki zielenią.
e) Wystąpiono do Urzędu Gminy Czarny Dunajec z ofertą konserwacji figury Św. Nepomucena - zniszczonej trzęsieniem ziemi i uzyskano dotację na ten cel oraz zrealizowano restaurację tej figury ( patrz p. IV.).
f) 15. VIII. zorganizowano skromną uroczystość ku uczczeniu pamięci Stanisława Witkiewicza - twórcy stylu zakopiańskiego w 90 rocznicę jego śmierci. W "Starym Kościółku" odbyła się msza święta, a następnie nad grobem wygłoszono wspomnienia o zasłużonym zmarłym i złożono wiązanki kwiatów.
g) Na uroczystościach związanych z 20-leciem Oddziału podpisano Deklarację utworzenia Zakopiańskiej Fundacji Narodowej SKANSEN Podhalański Park Etnograficzny, której zalążkiem i ma być wspomniana Galeria - Muzeum "Pod Kuźniczym Młotem". Trwają prace nad Statutem tej Fundacji i jej zarejestrowaniem, a także formułą Skansenu oraz pozyskaniem terenu i sponsorów.
h) Wystąpiono do Urzędu Miasta Zakopane z wnioskiem o staranie się o wpis do rejestru zabytków willi w stylu zakopiańskim "Czerwony Dwór" z 1902 r. będącego własnością miasta a także o wzmocnienie skarpy, na której posadowiony jest ten budynek.
i) Interesowano się losem zabytkowej willi w stylu zakopiańskim "Oksza" - i wystosowano do jej obecnego zarządcy - Wojewody Małopolskiego pismo z prośbą o przekazanie tej willi na cele publiczne z intencją utworzenia w niej Galerii Sztuki XX wieku - Oddziału Muzeum Tatrzańskiego.
j) Wspólnie z innymi organizacjami poparto protest przeciwko doprowadzeniu do Zakopanego drogi szybkiego ruchu o kategorii DK - GP = głównej przyspieszonej, której budowa wiązałaby się z wyburzeniem na odcinku 7 km ( Poronin Zakopane ) 124 budynków , w tym kilku o cechach zabytku. Proponowano inne alternatywne, ekologiczne rozwiązania.
4. Aktywność medialna
Wszystkie wyżej wymienione inicjatywy cieszyły się zainteresowaniem lokalnej prasy i znajdowały odbicie w obszernych lub skrótowych artykułach na te tematy.
Po hucznych obchodach 20-lecia Oddziału pojawiły się dwa duże omówienia naszych dokonań, w ujęciu retrospektywnym i aktualnym.
III Współpraca z innymi organizacjami oraz samorządem i instytucjami państwowymi
a) Tatrzańskie Centrum Kultury i Sportu dla Młodzieży "Jutrzenka" - współorganizacja IV edycji konkursu plastycznego "Zabytki Architektury Podhala";
b) Tatrzański Park Narodowy - udostępnienie sali na wystawę pokonkursową oraz sponsoring nagród książkowych;
c) Muzeum Tatrzańskie - udostępnienie terenu i pozwolenie na posadowienie odrestaurowanej, zagrożonej na pierwotnym miejscu, figury "Koronacji NMP";
d) Zespół Szkół Budowlanych - dalszy ciąg współpracy z młodzieżą pod kierunkiem nauczyciela tej szkoły - członka POTOnZ w dziedzinie renowacji zabytkowych nagrobków na Pęksowym Brzyzku. W tym roku odnowiono 35 nagrobków;
e) Towarzystwo Muzeum Tatrzańskiego - wspólna organizacja "Kwesty na Rzecz Odnowy Zabytkowych Nagrobków" 1. XI - na dwóch zakopiańskich cmentarzach;
f) Związek Polskich Artystów Plastyków, Stowarzyszenie Architektów Polskich, Stowarzyszenie Edukacji Artystycznej, Towarzystwo Miłośników Teatru, Towarzystwo Miłośników Poezji Jana Kasprowicza - próby stworzenia Związku Stowarzyszeń Twórczych i Kulturalnych w Zakopanem, opracowywanie statutu i formuły działania. Prace zawieszone.
g) Politechnika Krakowska "Stara Polana" - wspólna organizacja "Obchodów 100 -lecia dwóch willi w stylu zakopiańskim: "Stara Polana" i "Pyszna";
h) Powiatowy Konserwator Zabytków w Nowym Targu - ścisła współpraca w sprawie rekonstrukcji kaplicy "Królowej Apostołów" oraz konsultacja w sprawach wielu innych zabytków;
i) Starostwo Tatrzańskie - wydanie pozwolenia na posadowienie figury "Koronacji NMP",
j)podjęcie się przeprowadzenia rekonstrukcji kaplicy "Królowej Apostołów" na terenie Starostwa;
k) Urząd Miasta Zakopane: udział prezesa w warsztatach dot. "Rozwoju infrastruktury kulturalnej w Zakopanem", rozmowy z burmistrzem i wiceburmistrzem na temat rozwoju Zakopanego w kontekście ochrony krajobrazu i zabytków.
IV Realizacja zadań zleconych
Na zlecenie Gminy Czarny Dunajec wykonano "Konserwację figury Św. Nepomucena w Chochołowie". Otrzymano na ten cel dotację w wys. 4.000 zł, z których rozliczono się, dostarczając Gminie rachunek , protokół z odbioru prac oraz sprawozdanie na obowiązującym formularzu w terminie przewidzianym umową.

Samodzielne Koło TOnZ w Kołobrzegu
I Sprawy organizacyjne
1. 11 członków.
2. Przewodniczący Koła: Robert Dziemba
3. Adres: ul. Armii Krajowej 28/3, 78-100 Kołobrzeg.
II Opis działalności
1. Działania popularyzatorskie
Koło przeprowadziło zintensyfikowaną akcję popularyzowania wiedzy o zabytkach i opiece nad zabytkami, ze szczególnym naciskiem na poszanowanie i misję ratowania dziedzictwa narodowego. W lokalnej Telewizji Kablowej Kołobrzeg ukazało się łącznie 15 audycji z cyklu "Pamiętajcie o zabytkach". W lokalnym tygodniku "Kulisy Kołobrzeskie" opublikowaliśmy 38 całostronicowych artykułów. Do tych celów służy także strona internetowa naszego Koła: www.zabytki.kolobrzeg.pl
2. Działania edukacyjne
Koło przeprowadziło łącznie 12 godzin lekcyjnych zajęć w szkołach podstawowych, gimnazjach i liceach. Pomimo poinformowania nauczycieli o możliwości prowadzenia zajęć lekcyjnych i pogadanek na tematy związane z zabytkami i ochroną dóbr kultury, zainteresowanie do tej pory nie jest zadowalające. Inne inicjatywy i dokonania
3.Działania interwencyjne:
Od początku działalności Koła, Zarząd i członkowie mieli trudną sytuację z proboszczem parafii mariackiej przy zabytkowej Bazylice z XIV w. Na żadne z pism o propozycję współpracy lub zawierających upomnienia nie dostaliśmy odpowiedzi. W obiekcie były prowadzone prace budowlane bez właściwych zezwoleń, o czym regularnie informowany jest konserwator zabytków, który podejmuje interwencje na bieżąco. Zarząd interweniował w sprawie przybicia tabliczek z napisem "WC" do neogotyckiego ratusza, prac przy neogotyckiej poczcie i w sprawie niewłaściwego prowadzenia prac ziemnych przy pomniku przyrody - Alei Platanów Klonolistnych. Ostatnio interweniowaliśmy w sprawie przywiercenia do gotyckiego portalu bazyliki stalowej poręczy bez właściwych uzgodnień i pozwoleń oraz zaopiniowaliśmy projekt przebudowy Reduty Bagiennej w Porcie Jachtowym w Kołobrzegu.
4.Inicjatywy własne
Koło zainicjowało działania w sprawie:
- wpisania do rejestru zabytków piety z 1470 r. oraz kołatki z 1890 r.; oba zabytki znajdują się w bazylice kołobrzeskiej, (zakończone pozytywnie);
- dofinansowania ratowania pomnika przyrody - Alei Platanów Klonolistnych, (zakończone pozytywnie);
- rozpoczęcia prac restauracyjnych nad ruiną baszty więziennej (zakończone pozytywnie, pierwszy etap prac został już sfinalizowany),
- nie wydania decyzji pozytywnej przez Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków na przebudowę wejścia do kawiarni "Adabar" przy neogotyckim ratuszu ze względów estetycznych i historycznych (zakończone pozytywnie);
- opracowania koncepcji parku historycznego (archeologicznego) oraz ścieżki historycznej do Budzistowa w związku z 900-leciem zdobycia Kołobrzegu przez Bolesława Krzywoustego; uroczystości odbędą się w 2007 r. i do tego czasu koncepcja ma zostać zrealizowana przez Gminę Kołobrzeg;
- przeprowadzenie akcji na rzecz ratowania historycznego drzewostanu nad rzeką Parsętą w Kołobrzegu - drzewa miały być wycięte w związku z remontem muru oporowego, ale tę inwestycję udało się zatrzymać do czasu znalezienia innego rozwiązania;
- udrożnienia szlaków turystycznych na terenie miasta (brak odpowiedzi ze strony oddziału PTTK);
- restauracji gotyckiej baszty prochowej.
5. Aktywność medialna
Przewodniczący Koła występował w następujących mediach: Telewizja Polska oddział Szczecin, Polskie Radio Szczecin, Polskie Radio Koszalin, Telewizja Kablowa Kołobrzeg, Radio Kołobrzeg, Kulisy Kołobrzeskie, Gazeta Kołobrzeska, Rzecz Kołobrzeska, Głos Pomorza, Głos Koszaliński. Tematyka wystąpień: ratowanie zabytków oraz promocja opieki nad zabytkami plus bieżące interwencje. Łącznie: 56 wystąpień.
III Współpraca z innymi organizacjami oraz samorządem i instytucjami państwowymi
Koło współpracuje w dziedzinie ochrony zabytków i promowania dóbr kultury z Miastem Kołobrzeg, Powiatem Kołobrzeskim oraz Gminą Kołobrzeg. Współpracujemy także z następującymi organizacjami pozarządowymi: Oddziałem PTTK w Kołobrzegu, Towarzystwem Przyjaciół Kołobrzegu, Kołobrzeskim Stowarzyszeniem Dziennikarzy oraz Społecznym Komitetem Ratowania Starego Koszalina. Współpracujemy również regularnie ze służbami ochrony zabytków.
IV Sprawy finansowe
Koło utrzymuje się z prywatnych finansów przewodniczącego Koła. Członkowie nie płacą składek.

SPRAWOZDANIE   FINANSOWE


Opracowanie:
Regina Madej-Janiszek
Marta Węgrzynowicz

 

Pytania i uwagi nt.  tej strony proszę przesłać do Webmastera.
Copyright © Towarzystwo Opieki nad Zabytkami 2005