R E L A C J E


Relacja z odczytu w Natolinie

11 czerwca br w Natolinie spotkało się ok. 200 osób zainteresowanych wykładem dr. Wojciecha Fijałkowskiego i możliwością zwiedzenia tego pięknego, a niedostępnego zespołu pałacowo-parkowego. Niestety, wnętrza pałacu okazały się niedostępne, bowiem mimo zapowiedzi, nie ukończono tam jeszcze wymiany podłóg. W związku z tym pan dr Fijałkowski zobowiązał się wobec licznie (i nie tylko z Warszawy) przybyłych, że jako przewodniczący Rady Konserwatorskiej Natolina zorganizuje jesienią specjalne zwiedzanie pałacu w małych grupach.
Zawiadomimy wszystkich o terminach na naszej www. Proszę zaglądać!


RELACJA Z OBCHODÓW EUROPEJSKICH DNI DZIEDZICTWA
w Warszawie

wrzesień - październik 2004

Tegoroczne obchody Europejskich Dni Dziedzictwa w województwie Mazowieckim organizowane były w dniach 9.09-2.10.2004 r. w wielu miejscowościach pod hasłem: "Architektura drewniana", "Dziedzictwo przemysłowe".

Oddział Warszawski Towarzystwa Opieki nad Zabytkami przy współpracy z Muzeum Historycznym m. st. Warszawy, Mazowieckim Centrum Kultury i Sztuki, Muzeum Ziemi Otwockiej i Przewodnickim Biurem "Trakt", przygotowało kilkudniową imprezę pod nazwą "Historia i Tradycja Uzdrowisk Warszawskich". Odbyła się ona w dniach 24-26.09.2004 r., a złożyły się na nią: sesja popularno-naukowa pt. "Uzdrowiska, letniska i zdrojowiska w historii Warszawy i okolic", objazd z przewodnikiem podwarszawskich miejscowości uzdrowiskowych: Konstancina, Śródborowa, Otwocka i Świdra, oraz "Spacer śladami zdrojów warszawskich" zakończony koncertem "Pieśni XIX wieku" w Pałacyku Szustra w wykonaniu Magdaleny Kotarskiej - śpiew i Anny Lewickiej - fortepian.

Sesja popularno - naukowa "Uzdrowiska, letniska i zdrojowiska w historii Warszawy i okolic" odbyła się w Mazowieckim Centrum Kultury i Sztuki przy ul. Elektoralnej 12 w dn. 24.09.2004 r. a wygłoszono na niej następujące referaty:
- mgr Karol Mórawski - "Czy Warszawa była uzdrowiskiem?"
- mgr Ewa Mockałło - "U wód nad Pilicą - historia pierwszego uzdrowiska na Mazowszu"
- mgr Tadeusz Świątek - "Konstancińscy posesjonaci"
- prof. Andrzej Madeyski - "Potrzeby i możliwości reaktywownia funkcji uzdrowiskowych Otwocka"
- mgr Jan Tabencki - "Narodziny Otwocka - miasta uzdrowiska"
- prof. Andrzej Rutowicz - "Andriolli - artysta, patriota, twórca regionu"
- Anna Radomska - "Te wille jak wójt podaje - są w stylu świdermajer".
Na zakończenie sesji przedstawicielka Oddziału Warszawskiego TOnZ, w miejsce gratyfikacji finansowej, wręczyła każdemu z referentów indywidualnie wydrukowane podziękowanie " za podzielenie się wiedzą i poświęcenie cennego czasu" oraz ofiarowała po jednej pięknej, czerwonej róży. Wydrukowanie tych podziękowań oraz programu sesji i koncertu możliwe było dzięki pomocy finansowej Dyrekcji Wydziału Kultury i Sztuki m. st. Warszawy, gdyż organizatorzy na przygotowanie Europejskich Dni Dziedzictwa nie otrzymali żadnych środków.

Drugi dzień obchodów EDD, 25 września br., rozpoczęto zwiedzaniem w Muzeum Farmacji im. mgr Antoniny Leśniewskiej, Oddziału Muzeum Historycznego m. st. Warszawy przy ul. Skierniewickiej 16, wystawy pt. "Zdrojowiska, uzdrowiska i letniska w historii Warszawy i okolic" przygotowanej przez: p. Iwonę Arabas, Anitę Chodkowską i Tadeusza Świątka w opracowaniu plastycznym Jolanty Gałązka i Tamary Kościuszko oraz przy opracowaniu graficznym Rafała Górskiego. Zwiedzano również ekspozycję farmaceutyczną Muzeum i czasową wystawę pt. "Apteczki i leki japońskich wędrownych lekarzy".
W trakcie zwiedzania Konstancina, gdzie oprowadzającym był doskonały znawca tematu mgr Tadeusz Świątek, obejrzano najciekawsze wille w obrębie ulic: Sienkiewicza ("Natemi" z 1906 r., "Moja" z 1901 r., "Świt" - własność Stefana Żeromskiego), Żeromskeigo (secesyjna willa "Anna"), Stefana Batorego ("Julia" z 1905 r., "Este" z 1911 r. wł. Tołwińskich, "Ukrainka" pensjonat z 1914 r., niestety w złym stanie technicznym), Piotra Skargi "Dworek w lesie" z 1928 r. wł. Wedlów, gdzie obecnie kręcony jest serial Polsatu, reż. M. Wojtyszki "Pensjonat pod różą" i wiele innych.
W parku zdrojowym obejrzano pamiątkowy głaz ufundowany w 1937 r. z inicjatywy sołtysa Wacława Gąsiorowskiego w celu uczczenia założyciela Konstancina - Witolda hr Skórzewskiego i 40-lecia istnienia tej miejscowości; zwiedzano też tężnie zasilane solanką o stężeniu 6,9 % i temp. 29 st. C pochodzącej ze źródła "Julian", odkrytego w latach 70-tych ubiegłego wieku.
Po przejeździe przez Górę Kalwarię, wspaniałą pradolinę Wisły i Karczew, zwiedzono Ośrodek Szkoleniowo-Wypoczynkowy TSKŻ "Śródborowianka" do której należy tradycyjna, drewniana willa otwocka "Sarenka".
Pod przewodnictwem p. Anny Radomskiej zwiedzano dokładniej, starą uzdrowiskową część Otwocka i jej najciekawsze zabytkowe wille, jak np. położone przy ul. Kościelnej wille gen. M. Jacymirskiego, "Podole", dom Oszera Perechodnika, murowaną willę "Julia" będącą niestety w stanie kompletnej ruiny, czy willę "Na Górce". Przy ul. Wł. Reymonta, gdzie pod nr 29a, należącym do teścia, pisarz podobno pracował nad swoją powieścią "Chłopi". Na domu tym społeczeństwo Otwocka umieściło stosowną tablicę informacyjną.
W Śródborowie nie wystarczyło już niestety czasu na spacer brzegami Świdra, ale z zainteresowaniem obejrzano willę pp Aldony i Jacka Mączników, położoną przy ul. Górnej, nad samym Świdrem. Willa ta powstała w latach 80-tych XIX wieku na terenie folwarku Emilin Jana Szancera, należała później do p. Mazowieckiej, która w 1937 r. przegrała ją w karty do przybyłych z Rosji Żydów, braci Ahima i Nuhina Biezśmiertnych. W latach 50-tych XX wieku wykupiła ją z rąk spadkobierców rodzina Mączników i po pozbyciu się przymusowych lokatorów, w 1996 r. rozpoczęła prace remontowo-konserwatorskie, które dały bardzo dobre efekty.
Na zakończenie wycieczki zwiedzono jeszcze Muzeum Ziemi Otwockiej im. Andriollego, gdzie gości przywitali mgr Jan Tabencki dyrektor tej placówki i dr Robert Mroczek wiceprezydent m. Otwocka. Całodzienny objazd terenu zakończono miłym piknikiem w przymuzealnym, leśnym parku.

W trzecim dniu obchodów EDD w poszukiwaniu śladów zdrojowiska Wierzbno i letniska Mokotów w dn. 26.09.2004 r. odbył się pod przewodnictwem p. Tadeusza Świątka "Spacer śladami zdrojów warszawskich". Celem wędrówki skarpą na granicy Górnego i Dolnego Mokotowa był teren nieistniejącego już Zakładu Hydropatycznego doktorów Sauvana i Mateckiego założonego na części folwarku Wierzbno w 1853 r. Dzięki istniejącym na tym terenie źródłom wód mineralnych i malowniczemu krajobrazowi zjeżdżali tu kuracjusze z Warszawy i innych okolic. Dziś jedyny ślad tego Zakładu to ujęcie wody znajdujące się naprzeciwko kościoła św. Michała, przy ul. Dolnej tuż przy wjeździe na ul. Puławską. Ujęcie to niedawno było jeszcze czynne. Tylko dzięki barwnej opowieści przewodnika wyobrażono sobie pijalnie wód minaralnych i łazienkę na wzgórzu zw. Rzymskim. W latach 1922-1944 na tym terenie Wojciech Giżycki zorganizował elitarne Gimnazjum znane z wielu nowinek edukacyjnych.
Szereg kamienic wzdłuż ul. Puławskiej pamięta jeszcze czas sprzed wybuchu I Wojny Światowej, kiedy to Mokotów pełnił funkcję podwarszawskiego letniska. Właściciele niewielkich parterowych domków wynajmowali mieszkania przybywającym tu konnymi dorożkami warszawskim kuracjuszom. Po przyłączeniu Wierzbna do Warszawy w 1916 r. i po zakończeniu działań wojennych kamienice rozbudowywano dodając kolejne piętra i lokując obok nich warsztaty rzemieślnicze i fabryki.
Ostatni obiekt na trasie tego sentymentalnego spaceru to pałacyk Szustrów, dzisiaj siedziba Warszawskiego Towarzystwa Muzycznego. Program słowno-muzyczny w wykonaniu dwóch młodych artystek: Magdaleny Kotarskiej - śpiew i recytacje, oraz Anny Lewickiej - fortepian, zakończył tegoroczne obchody Europejskich Dni Dziedzictwa.


Opracowała: Danuta Ptaszyńska
przy współpracy Reginy Madej-Janiszek

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Powyższy tekst, rozszerzony o streszczenie konferencji wygłoszonych podczas sesji popularno-naukowej z dn. 24.09.2004 r., będzie wkrótce opublikowany przez Oddział Warszawski TOnZ.

 

Pytania i uwagi nt.  tej strony proszę przesłać do Webmastera.
Copyright © Towarzystwo Opieki nad Zabytkami 2005